Pello Zubiria

Maiatz lilia erradak

pello-zubiria — Tue, 15 May 2012 16:49:44 +0000

Kantatuz joango gaituk berriro ere hirekin zuekin kotxean. “Maiatz lilia erradak norat juan diren elurrak / Othoi, erradak non diren lehengo nexkatx ederrak / Ote lilia erradak non diren lagun onak / Norat juan zaizkidan amets arinak / Non othe diren lagunen arimak”. Mila bider oihukatu diagu zuekin batera “… Haizia hik erranzkidak mendien auhenminak / Eustakioren herresto peregrinak…”, Tomás Aragüesen agindupean orkestra ttikiak atzetik oihartzun egiten digula. “Agur gudarien eguna”. “Garaztarra naizela”. Beti Atahualpa Yupanquiren “mi abuelo murió en la mina / sin cura ni confesión” hura oroitarazi digun “Aitatxiri nion lehen galdegin”. Ahaztua diagu noiz ezagutu zintuztegun edo zerekin, “Tiki-taka” izango zen, edo “Iup-lala” edo batek jakin. Garai garratzetan, seguru. Kantak aurkezten edo hizketan, Etxamendi. Hi atzerago, makila beti eskuan. Ez huen ematen hik tonua? Bikoteko bigarrena baino askoz gehiago Larralde. Karreroren kanta kantatzen zuen kantaria baino askoz haboro ere bai. Diskretoa baina behar denean errez aurkitzen dena. Guk bazakiagu non, a capella: “Bihotza goibel nola negua duzu andere gaixoa / Pena saritzat zer othe nuke baizikan amodioa / Urraturen da hodei iluna gure zeruan dagona / Euskal Herria presondegiko giltzen haustera baitoa”.

“Txalo bero bat Hernani eta Usurbilentzako”

pello-zubiria — Sat, 12 May 2012 05:25:07 +0000

Hala esan zuen hitzaldi beroaren erdian eta Donostiako udaleko batzar aretoan bilduek jakintsu atzerritarrak eskatuari erantzunez esku-zartaka ekin zioten. 2012ko maiatzaren 11n gertatu zen hori, egun haietako egunkari, irrati eta telebistek albistegietan jaso ez zutena kontatzen dizut biharamun goizaldeko seietan, leihoaren beste aldetik bizilagunaren oilarra eztarria urratu beharrean ari dela. Egon behar du une haren grabazioa nonbait. Egun hartakoaren beste bertsio bat Euskal Telebistak edukiko du artxiboetan, Maribel Aizarna kazetariari Hernaniko Ezkiaga plazako frontoian egindako elkarrizketan gauza bera esan baitzion: “Fantastic!” erantzun zion jakintsuak ea Hernanin ikusia zer iruditu zitzaion galdetuta. Hori goizean gertatu zen, Zero Waste mugimenduko ordezkaritza batekin Hernanira egin zuen bisitan, gero Usurbilera joan ziren denak hangoak ezagutzera. Baina kontatzen dudana ilunabarreko zortzietatik aurrera jazo zen Donostian, pare bat ziento herritarren aurrean. Paul Connet hondakinetan aditu eta Zero Waste ideiaren munduko misiolari laikoa esplikatzen ari zela gizakiok zein era traketsean kudeatu ditugun azken hamarkadotan gure zaborrak, hondarrak denak nahasturik basurero handietan pilatzea bezala horiek labe gero eta sofistikatuagoetan erretzea soluzio txar zikin garesti xahutzaile antiekologiko gaixotzaile direla argudiatu ostean Zero Zabor estrategiaren barruan munduan batean eta bestean eman diren urratsak kontatzen ari zela iritsi zenean goizean Usurbilen eta Hernanin ikusi zituenetara. Orduan esan zuen Hernanin ikusi zituela familien hondakinak gaika sailkatuta ongi aprobetxatzeko moduan biltzeko karriketan jarrita dauden tresna horiek, numero banarekin pertsonalizatutako zintzilikarioak, eta errepikatu zuen Hernaniko Atez Ateko bilketako argazkien aurrean: “Hernani da une honetan munduan hondakinen bilketa ondoen egiten duten herria”. Eta eskatu zien entzuleei: “Txalo bero bat He’nani eta Asu’bil herrientzako”. Eta txaloka jarri gintuen denok, ahaztu zituen Oiartzun eta Antzuolakoak barne. Aitortzen dizut une hartan berdin izan zitzaidala hitzaldi hura gipuzkoar talde txiki batek baizik gozatu ez izana, ez zidala bost axola Denis Itxaso edo Maria Eugenia Arrizabalaga gezurretan aritzea, El Diario Vasco egunkaria eta honen uberan Gipuzkoan gehien kontsumitzen diren gainerako hedabideak justu momentu hura herritarren begietatik estaltzearren komunikazio kanpaina erasokorrean jardutea, jakitea datorren astean Oñatin Zarautzen Errezilen edo berdin Maulen norbaitek galdetuko didala ea egia den Hernaniko kaleak arratoiz beteta daudela. Bagenekien, itsuak ikusten baitu, gure etxeetako hondakinen %80 gaika ondo sailkatuta biltzen ari garenok ari garela ondo, oraindik gaizki zikin kutsatzaile ari direnak %30 edo gutxiagotan dabiltzanak direla, zabortegietara beren hondakinen %70 edo gehiago nahastuta zabor bihurturik bidaltzen dituztenek zor dizkigutela esplikazioak, atzera gelditzen ari direnei galdetu behar zaiela. Bagenekien, eta esan ere esaten genuen: “Ondo ari gara”. Gipuzkoan oraindik nagusi den arren indarraren arrazoia, arrazoiaren indarra ondo ari direnek daukatela. Daukagula. Han ziren Bego, Kontxi eta Mattin hernaniarrak, alboan neukan Zumaitik etorrita Mendi, aurrean Azpeitiko taldekoak, harantzxeago Usurbilgoak, Zarauzkoak, Getariakoak, Astigarragakoak, baziren agintari bakan batzuk, herritar eszeptikoren bat ere bai, aurrez konbentzituak gehienok, denok ere ondo genekienak hitzaldi hark ez ziela mailaturik txikiena egingo Gipuzkoan errauste planta nola edo hala eraikitzeko desesperazioan beren artilleria osoa sutan daukatenei. Une hartan berdin izan zitzaigun. Zirraragarria izan zen. Zoriontsu, horra nola sentitu ginen han bildutako gehinenok, bi urte geroago edo bost edo hamasei normala izango zen gauzen egiteko modu txukun baten alde bultzaka ari ginen herritar borondate onekoek. Umeak salatzen dituen bezala helduok aitortzen ez ditugun egia xinpleak, hala etorri behar izan zuen San Franciscotik Paul Connetek guri esatera gauzak ondo egiten ari denak txaloak merezi dituela. Behar genuen.

Geneban maiatzaren 12-13an forum garrantzizkoa: Txernobyl, Fukushima eta herritarren babesa

pello-zubiria — Tue, 08 May 2012 16:56:50 +0000

Osasunaren Mundu Erakunde independiente bat aldarrikatzen duen Independent WHOk munta handiko foruma antolatu du asteburu honetarako: “Txernobyldik Fukushimara, forum zientifiko eta herritarra erradiazioekiko babesaz”. Independent WHOren helburuak eta ekintzak azaldu genituen 2008ko martxoan “Txernobilgoaren ondorio larriak estaltzeko konplota” Net Hurbilean.

Txernobyleko hondamendiak herritarren artean ekarritako kalteak serioen analizatu dituzten espezialistak egongo dira batetik, egitarauan frantsesez eta ingelesez irakur daitekeenez. Horien artean daude Alexey Yablokov eta Alexey Nesterenko Txernobylgoaren kalteez orain arte egin den ikerketarik zabalenaren egileak. Baita Bandazhevsky senar-emazteak ere; Bielorrusiako gobernuak luzaz espetxean eduki zuen Yuri Bandazhevsky, ARGIAn “Ez maitatu gehiegi Txernobylek maitatuko duen jendea” artikulua merezi izan zuena. Han izango dira Busby doktorea, CRIIRADeko Desbordes eta Japoniatik espreski hurbilduko diren aditu kritikoak. Horiei esker doa azalduz nuklearren egia ezkutua pittinka.

Ap-17, France-2 katean: “La mort est dans le pré” dokumentala

pello-zubiria — Fri, 13 Apr 2012 11:14:04 +0000

Telebistaz France-2 kate publikoa eskueran daukanak, hitzordu garrantzizkoa dauka asteartean, apirilak 17, gaueko 23:00etan. Iparraldeko adiskide batek ohartarazi digu: La mort est dans le pré (Heriotza zelaietan dago) filma mugarri bat izanen da. Berrikitan Frantziako Senatuan burutu den Congrès sur les Pesticides bilkuran Eric Guéret kazetariak egindako dokumentala ikusi duten guztiek diote haren ondoren ezer ez dela berdin izango. Zabaldu ezazu mezu hau, batik bat inguruan dituzun nekazarien artean, horiek baitira lanean esku artean darabiltzaten zerrikerien lehen biktimak. Ez zaie errez egingo filmak erakutsitakoa onartzea, baina haiei bezala beren familiei bizia salba diezakeke”. Filmaren 3 minutuko aurkezpena ikusi:

Click here to view the embedded video.

«Pestiziden egia osoa azalduko denean, odol kutsatuarena baino eskandalo handiagoa piztuko du. Honetan arduradunek zer gertatzen den jakinda ezer egin ez dutelako. Osasun arazo larri bat da guretzako eta ondoko belaunaldientzako. Ez daukat isiltzeko arrazoirik».

Bere artasoro zabalen erdian horrela mintzo zaigun baserritarra gaixo dago. Ez bera bakarrik. Ehunka nekazari, sarritan gazteak, dira kaltetuak, ustez produktu fitosanitario “arriskurik gabeak” direnen biktimak. Nekazaritza intentsiboa irakasten duten eskoletan ikasiak, 1950eko hamarkadatik usatzen dituzte produktuok, egun batean buruko minek, nekeak edo komak ospitalera eramaten dituen arte. Diagnostikoak: Parkinson, leuzemia, kantzerrak, neoplasia… Azken urteotan gero eta gehiago aipatzen dira dagoenekoz epidemia baten itxura duten gaixotasunok.

Film dokumental honek kontatu nahi du sarritan hilkorrak diren eritasunok harrapatutako gizakien historia. Gure pertsonaiengana hurbilduta, hauen familia hondoratuen patua jarraitu dugu. Medikuz mediku dagiten ibilbidean murgildu gara, haien borrokan arazoa onartua izan dadin lanbidean, etxaldean… Nora daramate eguneroko bizimodua gaixotasunarekin, eta zein galdera sortzen dizkie? Nola ikusten dute gaur nekazaritza sistema hau, zeinaren aktore nagusi eta biktima baitira aldi berean? Zergatik segitzen dute hauetatik gehienek produktuok usatzen, nahiz eta jakin akabatzen ari dituztela pixkanaka?

Baina dena ez da galdua. Bakarka edo sarean, batzuk hasi dira antolatzen beste nekazariak ohartarazteko lanbidearen arriskuez eta bestelako nekazaritza bat irudikatzen hasteko. Frantzian luzaz benetako omertá batek estali du arazoa, negozianteek eta baserritarrek beraiek hala ezarrita. Nekazariak isilegiak dira eta bereziki duinak beren gaixotasunak aitortzeko. Alabaina, piskanaka hasi da hitza askatzen. Onarpena eta indemnizazioak lortu dituzten lehenbiziko laborariek berotuta, gero eta biktima gehiago ausartzen da isiltasuna haustera. Eta mintzatzen direnean, sekulako ostikada ematen diote nekazaritza den erlauntzari.

Nekazari horien bidez film honek erakusten du laborantza bat bere metodo intentsiboek gaixoarazia. Mende erdiz garatu den eredu produktibista honek orain erakusten ditu bere ondorio dramatikoak, gizakiengan bezala ingurumenean.

Ixtorio mingarriotatik itxaropena ere ernetzen da. Biktimok ipini dituzte sistema auzitan jartzeko oinarriak. Hauen inguruan antolatu dira elkarteak, ekintzak, kaletarrek aurkitzen dute beren elikaduraren alde ezkutua, abokatuak hasi dira laguntza eskaintzen, medikuakarazoaz jabetzen. Biktima batzuek iritsi daitezke dena aldatzera…

*Orain filmak daukan La mort est dans le pré tituluaren ordez hasieran Les combattants de la terre zegoen aurreikusia.

[Filmaren aurkezpeneko hitzak euskaratu ditugu frantsesetik].

Fukushima: Tokyoko lurzoruaren kutsadura itzela salatu du Gundersenek

pello-zubiria — Wed, 28 Mar 2012 10:06:44 +0000

Arnie Gundersen energia nuklearrean aditua famatua egin dute Fukushimako hodamendiaren xehetasun teknikoak azalduz Fairewinds gunean plazaratzen dituen artikulu-bideoek. Gundersen berrikitan Japonian izan da, Tokyoko kaleetako lurzoruaren laginak bildu eta analizatu ditu eta ohartu da daukaten erradioaktibitate handiagatik AEBetan hondakin nukleartzat joko litzatekeela Tokyoko herritarrek egunero zanpatzen duten zorua (azpiko aldean bideoko hitzak euskaratuta).

Click here to view the embedded video.

[AEBetako Nuclear Regulatory Comission erakundeko buru Gregory Jaczko]
Fukushimako gertakizunek ohartarazten digute ezin onartuzkoa dela gizakiarentzako edo ingurumenarentzako tamaina horretako ondorioak dakartzan ezein istripu nuklear. Baina azpimarratu behar ditugu istripu honen ondorio erradiologikoak. Uste dut ezin diegula ezikusia egin horrelako krisi bat nozitzen duen zentral nuklear batek herrialde bati dakarzkion ondorio sozial eta ekonomiko handiak.

Japonian 90.000 baino gehiago dira beren etxe eta lurretatik kanporatuak, haietako askok ez daukatela itxaropenik etorkizun jakin batean lehen zeukaten bizimodura itzultzeko. Errez neurtu ezin diren arren, jende horiek buruhauste handiak nozitzen dituzte, onargarriak ez direnak. Beraz, etorkizunari begiratzen badiogu modu proaktibo batean, aztertu beharra daukagu nola egin behar diegun aurre lurraren kutsadura handia dakarten istripu nuklearrei. Eta jendea menturaz betirako beren etxeetatik eta lanbideetatik eta herrietatik urrutiratu beharrari.

[Arnie Gundersen]

Entzun duzue Nuclear Regulatory Commissioneko buru Gregory Jaczko esaten NRCk zentral nuklear bati baimena eman ala ez erabakitzeko koste-etekin analisietan ez dituela kontutan hartu jendearen lekualdatze masiboak eta jendea ezin itzuli izana mendetan egon den lurrera.

Fairewindseko Arnie Gundersen naiz eta gaur NRCk Washington hiriburuan eduki duen batzar informatiboan egon naiz.

Gaur Washingtonen nago. Baina duela hamabost egun Tokyon nintzen eta han nenbilela lurzoruko laginak bildu nituen. Horretarako ez nintzen ibili erradiazio handieneko txokoen bila. Besterik gabe plastikozko bost zorro hartu eta beste hainbeste lekutan lurreko hauts pixka bat bildu nuen haietan. Lagin horietako bat oinezkoen espaloitik hartu nuen. Beste bat umeen jolastoki batetik, zeina aurrez deskontaminatuta baitzegoen. Beste lagin bat kale bazterreko goroldiotik. Beste bat ni nengoen bulegoko teilatutik. Eta azkena Tokyoko epaitegi nagusia dagoen kaletik. Nirekin ekarri ditut AEBetara, aduanan deklaratuta, eta laborategira bidali ditut. Laborategiak erabaki du HORIEK GUZTIAK Estatu Batuetan hondakin nukleartzat jo behar direla eta Texasera bidali.

Hau, Tokyon izan edo AEBetan, nazio bateko hiriburuan gertatzeak esan nahi duenaz aritu naiz pentsaketan. Gustatuko litzaizuke lore batzuk biltzen hasi eta belaunikatutakoan hondakin erradioaktiboen gainean aurkitzea? Horixe ari da gertatzen oraintxe Tokyon. Esango nuke NRCko buru Jaczo hori ari zela adierazi nahian. NRCk koste-etekin analisiak ez baditu zuzen egiten, ez ditu kontutan hartzen gizarte batek belaunaldi luzeetarako, menturaz betirako, 100.000 pertsona lekualdatu beharraren kosteak.

Ehun milia daude gure eta Washington D.C. dauden dozena bat zentral nuklearren artean. Fukushima Tokyotik ia 200 miliatara zegoen eta hala ere Tokyoko zenbat lekutan, nik errez topatu ditudanetan, horietan dagoen lurzorua hemen, AEBetan, hondakin erradioaktibotzat joko genituzke.

Zer sentituko genuke gure nazioa neurri horretaraino kutsatuta balego? Horregatik, ados nago Jaczkorekin: zentral nuklear berriek bezala baimenak berregiten ari diren zaharrek beren kosteen artean sartu beharra daukate Tokyon eta Japonian gertatzen ikusi duguna.

Mila esker eta jakinaren gainean edukiko zaituztet.

Spanish Inquisition 2013

pello-zubiria — Tue, 13 Mar 2012 17:41:49 +0000

Euskaldun askok ez dakiten arren zer-nor ziren Torquemada eta Delancre, guk baino memoria hobea daukate Europan. Erromako apezpikuaren aginteari eta dogmei uko egindako herejeek (protestanteak deitzen diegu orain, baina duela hiru egun arte haiek berriro artzain onaren eskortara bihur zitezen eginak gara otoitz eliza katolikoetan) ez daukate ahaztuta Inkisizioa. Ezta Alemaniako banku inportanteenetakoa den Commerzbankeko presidenteak berak ere.

Ondo gorderik jasotzekoa zen Madrilgo El Pais egunkariaren martxoaren 9ko alearen 25. orrialdea. “Economía” atala. Lerroburuak: “Grecia logra el apoyo masivo de la banca para reducir su deuda. Los acreedores privados aceptan el acuerdo para que salga adelante el rescate”. Sinatzailea, Amanda Mars. Eta hasten da: “’La participación en la quita de la deuda griega será tan voluntaria como las confesiones durante la Santa Inquisición Española’. Así comentó hace unos días el estado de la mayor restructuración de deuda de la historia uno de sus damnificados, el presidente del Commerzbank, Martin Blessing”.

Ez du El Paiseko kazetariak asmatu. Ikusi The Wall Street Journalen: ““The participation in the haircut is as voluntary as a confession during the Spanish Inquisition,” Commerzbank AG Chief Executive Martin Blessing said”. Nahiago baduzu frantsesez, letu Le Figaron: “C’est comme «les aveux durant l’inquisition espagnole», remarquait récemment le président de la Commerzbank, Martin Blessing”.

Duela bederatzi urte euskarazko egunkari bakarra itxi eta han arduraren bat edukitako jende sorta atxilotu gintuztenean, orduan parte hartzen nuen gaixo kronikoen bi forotan arras erreakzio ezberdinak eduki zituzten. Espainiakoan, ale batzuk adierazi zuten nirekiko elkartasunik, baina absoluzio eta guzti ere artritiskide askorentzako betirako geratu nintzen susmagarri (“Cuando el río suena…”). Aldiz, ingeles eta iparramerikarrez osatutako foroan –zeinetan Luistxo Fernandezek abisatu baitzuen nire arazoen berri, beti eskertuko diot eman zidan laguntza- zalantzen gainetik azaldu zuten errukia. Artxiboetan egongo da nola Londresko oinazekide batek esplikatu zien amerikarrei egunkari haren itxiera ez terrorismoarekin baina nazionalismoarekin zegoela lotuta, eta gogorarazi zien Espainiako Inkisizioa.

“Espainiako inkisizioak lortzen zituen aitortzak bezain borondatezkoak” dira oraindik 2013. urtean Audiencia Nacionalean ontzat ematen dituztenak. Delancrek sorginak sutara eramateko argudiatu zituenetatik Del Olmok Euskaldunon Egunkariaren auzian idatzitakoetara ez dago ahurra bete. Pentsalari eta politiko carpetovetonico askok -eta gure artean espainolekiko Estokolmo sindromea daukan hainbatek- amets egiten dute Espainia demokrazia liberal bat dela denen artean oraindik lortu ez denean Inkisizioa, Torkemadak eta torturak desagertzea.

Japoniatik Kokoro Fujinamiren aldarria

pello-zubiria — Sun, 11 Mar 2012 18:42:13 +0000

Fukushimako honamendi nuklearraren urteurrenean mundu osoan esan eta azaldutakoen artetik bat nabarmentzekotan, Kokoro Fujinamiren mezua. Atzo Frantziako Fessenheimen eta beste zenbaitetan entzun zen. Japoniako haur eta gaztetxoen artean oso famatua den Kokoro Fujinami kantari eta aktoreak -15 urte- duela hilabete Tokyoko elkarretaratze batean parte hartu zuen, zentral nuklearrak ixteko aldarrikatuz, bukaeran jendearekin kantatzeko Fukushimakoa gertatuz geroztik ereserki bihurtu den Furusato (Sorterria) abestia. Ikus bideoan:

Click here to view the embedded video.

Kokoro Fujinamiren mezua euskaraz honela geratzen da:

«Egun on, guztioi, Kokoro Fujinami dut izena. Urtea bete da Japoniako ekialdeko lurrikara handia gertatu zenetik. Martxoaren 11z geroztik nire iritzien norabidea asko aldatu da. Gobernuak eta komunikabideek lausotu egin dituzte istripu nuklearraren ondorioak, nahiz eta gizakiaren historian geldituko den katastrofe izugarri bat izan. Erradiazioei buruzko arau malguegiak ezarri dira ekonomia babestearren, elikagaien kontrola bera oso arina da. Nazio mailan era arduragabean abiarazi dute “Janez lagundu ezazu” kanpaina, jendeen biziak ez die deus axola. Egoera zinez beldurgarria dela uste dut. Hariturrik nago konturatuta Japonia zein tipotako nazioa den. Japoniak aurre egin behar dio krisi historiko sakon bati. Herrialde txiki honetan, lurrikaraz jositako herri honetan, 54 erreaktore nuklear dauzkagu. Ez dira aberastasunaren ikur. Denbora-bonbak dira. Beste lurrikara handi bat gertatuko balitz eta beste zentral nuklear bat gehiago lehertu, ziurrenik herrialde honen akabera litzateke. Inondik inora ez dut bizi nahi edozein unetan lehertu daitezkeen bonbekin. Mendi ederrak dauzkagu eta errekak eta itsasoak eta herri zaharrak. Itsasoko eta mendietako ekoizpen zoragarriak. Ez dugu sekula beste Fukushima bat sortu behar gure herrian. Azken finean izaki ahulak gara. Ez dugu inoiz menderatuko Natura, ezta gure indar guztiekin saiatuta ere. Oker handia da sinestea gizakiak dena kontrola lezakeela bere aurrerapen zientifikoekin. Naturan bizi gara eta inoiz ezin dugu baztertu. Giza harrokeria gehiegiz jokatzea da natura mesprexatu eta hain herrialde sismikoan zentral nuklear mordoa eraikitzea. Kontua ez da “zentral nuklearrek mantendu gaituzte” esatea, baizik eta “guk, jende ezjakinok, geuk mantendu ditugu zentral nuklearrak”. Askok diote zentral nuklearren beharra dugula gure ekonomia ez arruinatzeko. Alderantzizkoa iruditzen zait: gure ekonomiak hondoa jo du Japonian zentral nuklearrak dauzkagulako. Garaia heldu da birdefinitzeko zer diren benetako zoriontasuna eta benetako aberastasuna. Azken finean, ondorioak beti sufritzen ditu jendeak, ahulenek eta haurrek. Baina gutako bakoitzaren ahalmena bihur daiteke indar handi. Mesedez: zaindu ezazue gure haurren eta gure herriaren etorkizuna. Bukatzeko, nire hitzaldia bukatuko dut Furusato kantarekin».

Furusato kanta Marian Davis ikertzaileak argitzen duenez XX. mende hasieran sortu zuten Takano Tatsuyukik (hitzak) eta Okano Teiichik (musika). Honek kristauen ereserkien ereduari heldu zion kanta osatzerakoan. Haur guztiek ikasten dute eskoletan. Azken urteotan, batik bat 2011ko lurrikara-tsunami erraldoiez eta Fukushimako hondamendiaz geroztik, Japoniako ereserki alternatibo bilakatua da askorentzako. Hona hitzak euskaraz kantatzeko moduan jarrita, japonieratik euskarara ingelesean barrena egokitzapen hobe bat egingo duen poetari aldez aurretik bihotzez eskerrak emanda:

Furusato – Sorterria

Untxiei segika mendietan
Arrain harrapatzen erreketan
Ametsetan dakusat gure etxe zaharra
Ezin dut ahaztu sorterria.

Nola ote dira gurasoak
Nola txikitako lagun za’rrak
Euria delarik, haizea txistuka
Beti dut gogoan sorterria.

Noizbait lortuko dut amestua
Itzuliko naiz sortetxera
Mendiak berde diren sorterrira
Ura garbia den sorterrira.

M-11, Fukushima (eguneratua)

pello-zubiria — Fri, 09 Mar 2012 09:10:06 +0000

Martxoaren 11an edo bezperan mundu osoan daude deituta manifestazioak zentral nuklearren itxiera aldarrikatzeko: deialdi ezagunenak Articulaçao Antinuclear Brasileirak bildu ditu blogean. Euskal Herrian orain arteko programarik osoena, Ipar Euskal Herriko Bizi! mugimenduak antolatu duen “Urte bat Fukushima eta gero: Energia zalantzan, martxoaren 8tik 11ra” da. Lau ekitaldi nagusien inguruko informazioez gain, konparaketa deigarria eskaintzen du Bizi!-k bi simulazio alderatuz: Fukushimako laino erradiaktiboena eta Garoñan gauza bera gertatuko balitz jasango genukeena. Bilbon martxoaren 10ean 17:00etan “Fukushima gehiagorik ez! Garoña Itxi!” manifestazioan biltzeko deia egin dute hainbat alderdi, sindikatu eta herri mugimenduk. Martxoaren 11rako deialdiok daude: Baionan 11:30etan jende katea “Sortons du nucleaire. Garoña hets dezagun” lelopean; Gasteizen martxoaren 11n, eguerdiko 12:00etan, “Garoña itxi orain. Nunca más Fukushima” aldarrikatzeko elkarretaratzea dago deituta. Martxoaren 24rako utzi dute ekitaldi nagusia, 19:00etan Ogeta pilotaplazan: “Ni una prórroga más, Garoña itxi orain!“.

Azken hilabeteotako isiltasun handia eta manipulazio itzelak arintzeko-edo, asteotan dokumentazioa ugaritzen ari da Fukushimako istripuaren eta ondorioen bueltan. Informazio gose denak, urteurrenaren inguruko tiraina aprobetxa beza materialak biltzeko. Hona adibide batzuk, datozen egunetan osatuz joango garen zerrendan:

- Futaba herriko alkate Katsutaka Idogawaren lekukotasun hunkigarria, ingelesez eta frantsesez azpititulaturik. Berlinale zinemaldi ospetsuan aurkeztu duten Nuclear Nation. The Fukushima refugiees story filmaren aurkepenerako esandako hitzak dira. Futabatik ebakuatuta (gehiago ezingo da inor bizi han), zenbait herkiderekin batera Tokyoko ikastetxe batean aterbeturik bizi da Idogawa.

Click here to view the embedded video.

- Erresuma Batuko BBC kateak ordubeteko Inside the Meltdown dokumentala sareratu du 2011ko martxoaren 11ko lurrikararen eta tsunamiaren ondoren Fusuhimako erreaktoreak urtzen hasi zireneko ordu eta egun haietaz.

Click here to view the embedded video.

- ARTE kateak, frantsesez, martxoaren 6an zenbait dokumental eta mahainguru monografikoa eskaini ditu. Internetez ikus daitezke gaur dokumentalok: hondamendiaren kronika orokorra den Enquête sur une supercatastrophe nucléaire NDR kate alemanak ekoitzia; Nucléaire, la fissure franco-allemande, Frantziak eta Alemaniak nuklearretan hartu dituzten bide ezberdinez; Déchets : Le cauchemar du nucléaire, hondakin erradioaktiboak diren amesgaiztoaz; Un héritage rayonnant, Suedia eta Finlandiako teknikariek uste dute negozioa daukatela Europa osoko hondakinak beren lurpeko granito azpian metatuz; Tokyo en danger à cause de Fukushima?, non Jacques Repussard Frantziako IRSN Segurtasun Nuklearrerako Erakundearen buruak aitortzen duen Japoniako gobernuak derrigortu zuela TEPCO bere langileekin Fukushimako istripuari aurre egitera, Tokyo hiriburua bera arriskuan zegoelako.
- Suitzako TSR kate publiko frantsesezkoaren C’est la zone! dokumental laburra ipini du sarean; bere testua euskaraz eskaintzen du ARGIAk Fukushimako hondamendiaren lehen urteurrena artikuluan.
- Zentral atomikoaren gainetik hegan egiteko debekua kendu dutenetik, ugaritu dira hango irudiak. ANN kateak bideo luze bat eskaini du otsailaren 28an, YouTuben 7 zatitan ikus daitekeena: zentral nuklearra, Nahara, Tomioka, Okuma, Futaba, Namie eta Minamisoma.

Egunerokotasunetik pittin bat urrunduta, gordetzeko moduko dokumentazioa:
- Gure inguruan argitaratu diren liburuak dira Daniel de Rouletek Ez duzu deus ikusi Fukushiman, José Allende Landaren La alternativa nuclear después de Fukushima, Santiago Vilanova Tanéren Fukushima: el declive nuclear. La conspiración del lobby atómico ante el impacto del accidente nuclear
- No more Fukushima! izeneko afitxe kolekzioa, 250 posterrez osatua.

(Jarraitu eta osatzekotan).

Inma

pello-zubiria — Mon, 20 Feb 2012 12:32:51 +0000

Gaur goizean ere zutaz oroitu naiz egunsentiko kafearen eskean nindoala birigarroa kantan ari zitzaigunean haltz haren goiko adarretik. Entzun behar zenuen. Otsailaren 20a, Inma, ez geunden ederki orduotan Madrilgo leizeren batean duela bederatzi urte. Hartaz oroitzen zen zuen ama Gloria duela bi hilabete, Gabon bezpera, Orereta-Errenteriako beilatokian esan zidanean: “¿Y lo vuestro va a quedar así?”. Ziurrenik gaixoari esango nion ez emateko buelta gehiago, egunen batean argituko direla gauzak. Ez seguru nagoelako. Askorena da “lo vuestro”. Desdeluego Eusko Jaurlaritzak polizien balizko desmasiak ikertzeko izendatu duen epailea ez da garaiz iritsi zure edo Luis Goiaren lekukotasunak jasotzeko. Niri galdetzen badit, beldur naiz nahi baino argibide gutxiago eman ahal izango diodala. Gero jakin nuen nik zelda haluzinogeno hartatik arnasestuka entzuten nuen ustezko agurea ez zela hain zaharra, Goia zela, libre atera eta laster zapartatu zitzaion bihotza. Iñaki Uria bai entzun nuen, mila urte barru ere ezagutuko nuke haren ahotsaren auhen mindua. Eta entzun zintudan zu, Inma, konpresa bat eskatzen, dios, honetaz ere idatzi egin behar al da, behar zenuela, eta gorila izateko entrenatutako gizaki haien mespretxua. Minarekin umiliazioa protokoloan. Atzo, otsailak 19, telepatiak lotuko bagintu bezala idatzi zuen Manuel Vicentek El Paisen: “Bajo cualquier dictadura (…) En los sótanos de la brigada política se practica una psicología burda o refinada según la catadura moral del torturador. Si el preso es un rebelde peligroso, el sistema tiene varios métodos para bajarle los humos. La más limpia y humillante forma de tortura consiste en interrogarlo bajo potentes focos completamente desnudo”. Ez naiz ari Vicentez gaizki esaka, Urruñako etxean eduki behar duzue nik aspaldi bidalita haren Predio antologikoa. Espainiar aurreratuenek ondo dakite nola funtzionatzen duten diktadurek munduan zehar eta iritziak ematen dituzte haien etxean horrelakorik ez bailitzan. Beren ordenak ordenatua segi dezan ontzat ematen dute gu bezalako susmagarriak hezitzeko, zer esanik ez gu baino gazteago gaiztoagoak, demokraziak diktadurari alokatzea oinarrizko zerbitzu batzuk. Hori esan behar diot epaile ikerleari, deitzen didanean, oraindik ez dela Espainian amaren semerik jaio goardia zibilak arrastoan sartuko dituenik.

Nuklearrik gabeko mundu baten aldeko biltzarra Yokohaman

pello-zubiria — Fri, 13 Jan 2012 10:13:56 +0000

Asteburu honetan Japoniako Yokohama hirian burutzen da Global Conference for a Nuclear Power Free World, Nuklearrik gabeko mundu baten aldeko biltzarra, erreferentziazkoak diren sei erakundek sustatuta: Peace Boat erakunde bakezalea, energia berriztagarriak sustatzen dituen Institute for Sustainable Energy Policies, Citizens’ Nuclear Information Center mugimendu antinuklear herritarra, Japonian plutoniorik ez erabiltzea aldarrikatzen duen Green Action mugimendu ekologista, Japoniako Friends of the Earth (Lurraren Lagunak) eta Greenpeace.

Ostegunean eta ostiralean, urtarrilak 12-13, Fukushima inguruetara bisitaldia egina izango dute mundu osotik konbidatuta etorriek. Biltzarraren mamia larunbatean eta igandean kontzentratzen da, 14 eta 15ean. Biltzarraren xehetasun gehiago jakiteko, interesgarriak dira atal hauek: parte hartuko duten pertsonalitate ezagunenen perfilak, urtarrilaren 14ko egitaraua, urtarrilaren 15eko egitaraua eta biltzarreko ekitaldi osagarriak.

Hona beren asmoa nola aurkezten duten antolatzaileek:

Martxoaren 11an Japoniako Ekialdeko Lurrikara eta Tsunami Handia eta Fukushima Daiichi zentral nuklearreko hondamendia gertatu zirenetik, 2011ak eragin dramatikoa heldu zaizkio munduari. Hondamendi izugarri horri eta jendeari bezala ingurumenari ekarri dizkion ondorio dramatikoei erantzun nahian, Japoniako jendeak urratsak eman nahi ditu egoera konpontze aldera.

Fukushima Daiichi zentral nuklearreko hondamendia gertatuz gero kutsadura erradioaktiboaren kalteak zabaltzen ari direnez, mundu mailako testuinguru batean pentsatu beharra daukagu zer ikas dezakegun eta nora jo behar dugun. Indar nuklearrari agur esateko garaia da eta energi iturri naturaletan zentratutako gizarte berri bat sortzekoa. Bildu gaitezen elkarrengana mugen eta belaunaldien gainetik eta eman dezagun urratsa gizarte berri baterantz.

Global Conference for a Nuclear Power Free World biltzarraren helburua. Japoniatik mezu hau zabaltzea: Fukushiman gertatutakotik ikasi behar dugu, mundu osoan energia nuklearrak eskaintzen dituen lezioak partikatu gure artean eta garbi aldarrikatu indar nuklearra alde batera uzteko beharra. Ekintza planak proposatzea: mundu osotik bilduko ditugu ideiak eta proposatuko ditugu bai Japonian eta bai munduko gainerako herrialdeetan egin daitezken ekintza planak. Aurkitzea zein ekintza burutu ditzakegun: biltzarrarekin aukera bat sortuko dugu jendeak ikasi dezan zein ekintza burutu ditzakeen eguneroko bizitzan eta ideiak eta proiektuak sortu eta elkarri jakinarazteko.

Yokohamako biltzar honetako ekitaldi nagusiak Pacifico Yokohama erakustokian dira.