Euskaraz entzutea harrigarri da batzuentzat.
Lagun taldea elkartu gara Bilbon. Mahaiaren bueltan hitz eta pitz ari gara. Taldeko baten senidea agertu da, aulkia hartu eta gure ondoan esertzeko baimena eskatu du, “me gustaría escucharos hablar en euskara”. “Bai, bai ez dago arazorik”. Minutu batzuk igaro ditu gu entzuten. Alde egin duenean lagun kuadrillako batek ezusteko desatsegina hartu du: “A, baina ez al da espainiarra? Nik uste nuen kanpotarra zela eta jakin-minez eseri dela gu entzutera”. “Bilbotarra da nire senidea, euskaraz eta azkar hitz egiten ari ginela konturatu da eta arretaz entzuteko grina sartu zaio”. “Zenbat urte dauzka?”. “20”. “20 urte, bilbotarra eta euskaldunak euskaraz hitz egiten entzutera eseri da gure ondoan?”. “Sikiera borondatea erakutsi du eta umil eskatu du baimena”. “Ez naiz bere aurka ari, egin duenak harritu nau”. “A ereduan ikasi du, senide guztiak erdaldunak ditu, ni salbu”. “Gauza bat da euskaraz ez hitz egitea, eta beste bat euskaldunei baimena eskatu eta aulkian esertzea, hizkuntza sekula entzun izan ez balu bezala. Gaurko kezka ez al da bada ezagutza asko igo dela eta erabilerarekin daukagula arazoa? 20 urte ditu!”. “Bilbon bizi da, gaztelaniaz ikasi du; zenbat aldiz entzungo zuen autobusean Euskadi Irratia?”.
Euskalduntze alfabetatzean urtetan aritutako laguna lur jota geratu da, harrituta dagoela dio –agian ez du sinetsi nahi 2012an 20 urteko gazteak egoera horretan egon daitezkeenik–. Ingurukook pragmatiko agertu gara: A ereduan ez zuen gauza handirik ikasiko / Bilbon euskara entzuteko aukerak ez dira ikaragarriak / berak ere ez zuen belarria jarriko… Pragmatikoak izan garela diot, baina seko harrituta geratu denak pentsatuko du etsiak hartu gaituela. Lagunak horrelako egoeratan harritzeko eta sumintzeko gaitasuna ez galtzea aldarrikatu du. Beste batzuek onartua dugu, euskararen normalizazioaren bidean, halako errealitate gordinek ere behin baino gehiagotan abiapuntu izan beharko dutela.
Bernat Joan i Mari.
Egunak dira Udaltopeko jardunaldiak bukatu direla, baina apunte-errepasoan hasi naiz eta Bernat Joan i Mari Eivissako soziolinguistak botatako hitz batzuk aurkitu ditut koadernoan. Hark egindako hausnarketatxoa ekarri dut hona. Haren ustez, gehiegikerien ondorioak gehiegikeriak amaitu eta askoz geroago ere agertzen dira (gehiegikeria frankismoa da). Gainera –adierazi zuen– inpaktoa arriskutsuagoa da, ez baikara jabetzen bizi dugun egoeraz. Gehiago irakurri…
Adela Ramírez, askatasuna eman dion eskutitza eskutan duela.
Adela Ramírezek 22 urte zeuzkan Mexikoko Justiziak bere haurra hiltzeagatik epaitu eta kartzelara bidali zuenean. Chiapaseko txol komunitateko kideak ez zekien irakurtzen eta idazten, eta ez zekien gaztelaniaz. Txol hizkuntza hitz egiten zuen. Gehiago irakurri…
Hiru ikerketen liburu azalak.
Haur Hezkuntza ikasteko matrikulatuen %92 emakumeak dira eta unibertsitatean irakasleen %61 gizonak. Ez da kasualitatea, Haur Hezkuntza zaintzarekin lotura gehien duen irakasle lana da, adibidez eta zaintza lanak emakumeari egotzi zaizkio historian zehar. Rol sexistek, estereotipoek, hor jarraitzen dute, nahiz eta Irakasle Eskolako ikasleek uste izan genero desberdintasunik ez dagoela dagoeneko. Gehiago irakurri…
Hitz egin ezean, euskara entzun.
Guillermo Gómezi Profesor de ELE en apuros blogean irakurritakoaren harira akordatu naiz asteburuko bi egoeraz. Gómezek aitortzen du elebitasun pasiboaren oso zalea ez dela izan, baina orain bide interesgarria izan daitekeela uste duela. Elebitasun pasiboaren bi adibideren erdian izan naiz asteburuan. Gehiago irakurri…
- Miren Aranguren Bilgune Feministako kidea. (Argazkia: Dani Blanco).
Euskal Herriko Bilgune Feministak antolatutako Emakume Abertzaleen V. Topaketa Feministak izango dira martxoaren 2, 3 eta 4an Leitzan. Hamar urte igaro dira Bilgune Feminista sortu zenetik. Miren Aranguren iruñarra mugimenduko kidea da hasieratik. Datorren astean argitaratuko dugun Argian, 2312. zenbakian, elkarrizketa egin diogu. Aperitibo gisa, paperean lekurik gabe geratu diren hiru gai jorratu ditugu ondoren: gizonen egitekoa, hedabideen jarrera eta abortua. Gehiago irakurri…
TV3ren aldeko afixa.
Ipar Katalunian ikusi ikusten zuten telebista katalanez, Frantziako Estatuak onartu egin izan duelako, baina ez legezkoa zelako. Orain bai, orain Frantziako Ikus-entzunezkoen Kontseilu Gorenak eta Frekuentzien Agentzia Nazionalak TVCren telebista kateak 37. katean kokatu ditu. Horrek esan nahi du Ipar Kataluniako biztanleek Kataluniako TV3, 33, 3/24 eta Super 3 telebista kateak ikusten segi ahalko dutela orain arte bezala, baina hemendik aurrera emisioak legalak izango dira. Ez da Frantzia hizkuntza gutxiagotuen aldeko politiketan lehen postuan ibiltzen den horietakoa, baina oraingoan keinu txikitxo bat egitea otu zaio. Ea Valentziako Gobernuak gauza bera egiten duen eta behingoz han ere TVC lasai ikus dezaketen. Etxean ez gabiltza askoz hobeto, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ETB Nafarroan digitalean ikusteko azpiegiturak paratzea garestia dela esaten segitzen dute. Espainiako Gobernuak, hari horri tiraka, EAko militanteei zigor espedientea ireki die, baimenik gabe ETB ikusteko hedagailua paratzeagatik Erreniegan.
Otsailaren 4ko El Paísen idatzi zuen artikulua Antonio Valdecantos Filosofia katedradunak. Ondokoa zuen izenburu azpikoa: “Periferiako hizkuntza politikei aurre egin eta gaztelania defendatuz egindako kanpainetan parte hartu duen inork ez du txintik ere esan ingelesa eskolan eta unibertsitatean inposatzeaz”.
Nafarroako hezkuntza sistema etorri zait burura. Gogotik ari dira ingelesaren alde; euskararen kontra eta gaztelaniaren alde lanean.
Kontua da El Paíseko artikulua interesgarria dela.
Victor García de la Concha, Cervanteseko zuzendaria.
Nork esan du krisia dela-eta euskara sustatzeko dirurik ez dagoela? El País egunkariak joan den asteburuan elkarrizketa egin zion Cervantes Institutuko zuzendari berriari, Víctor García de la Conchari. Galdera-erantzunak hasi aurretik, kazetariak, gaztelania munduan zehar bultzatzea helburu duen Cervantes Institutuaren datuak ematen ditu: 1.160 langile, bost kontinenteetako 77 herrialdetan banatuta. 2011ko aurrekontua 103 milioi eurokoa. Kazetariak berak deitu dio Cervantesi “multinazional”. García de la Concha duela bi urtera arte Real Academia Españolako zuzendaria izan zen. 6,5 milioi euroko aurrekontua zuen eta ia 100 langile. Cervanteseko zuzendari berriak, besteak beste, adierazi du itsasontzi hispaniarrak gora datozen herrialdeetara iritsi behar duela, hala nola, Txinara, Koreara, Japoniara, Indiara, eta nola ez, Amerikako Estatu Batuetara eta Brasilera.
Eta nork esan du hizkuntzarekin politikarik ez dela egin behar?
Sorgindu zaitez kanpaina.
800.000 eurori aurre egin beharrean dago Acció Cultural del País Valencià. Erakunde horrek egindako eskaerari erantzunez, 2010ean Mugarik gabeko telebista izeneko sinadura bilketa egin zen Euskal Herrian. Madrilgo Gorteetan 500.000 sinadura aurkeztu nahi ziren, Espainiako Estatuko telebista autonomikoen seinalea euren muga administratiboetatik kanpo ikusi ahal izateko. Alegia, Nafarroan ETB ikusteko, Valentzian TV3 eta Asturias-Leonen TVG. Aise gainditu zen sinadura kopurua eta Diputatuen Kongresuan segitzen du eskaerak atzera-aurrera. Erakundea ordea, ez da geldirik egon eta hedagailuak paratu zituen Alacanten, Valentzian eta Castellón TV3 Kataluniako telebista ikusi ahal izateko. Valentziako Generalitateak 300.000 euroko bi isun jarri zizkion Acció Cultural del País Valenciàri; interesak kontuan hartuta 800.000 euro ordaindu behar. Erdia dauka ordaintzeko eta Donostiako Espai Catalunya Topalekuak eta Porrerako (Tarragona) Vall Llach upeltegiak Sorgindu zaitez-Embruixa’t kanpaina jarri dute abian isuna ordaintzen laguntzeko. Porrerako upeltegia Lluis Llach kantariak 1992an sortutakoa da eta Priorateko Jatorrizko Izendapenaren barruan dago. Ardo botila 18 euroan salduko da. 9 euro ardoaren ekoizpen kostuak estaltzeko erabiliko da eta beste erdia isuna ordaintzeko. Valentziako Gobernuak Acció Cultural del País Valenciàri esan zion telebista ikusteko ipinitako hedagailuak ilegalak zirela. EA alderdiko militanteek duela gutxi adierazi dute Nafarroako Erreniega mendian paratu dutela hedagailua ETB Iruñerrian ikusi ahal izateko. Nafarroako Gobernuak segituan esan du ekintza narratsa, pirata eta legez kanpokoa izan dela. Beharbada zainzuriak, piperrak edo olioa saltzen hasi beharko dugu…
