Jon Torner

Nazkatuta

jon-torner — Thu, 09 Feb 2012 13:13:34 +0000

Ez neukan batere gogorik ‘Contador auziari’ buruz hitz egiteko. Nazka-nazka eginda nago (ziklismoaren jarraitzaile bezala). Sortu duen kalapita patriotikoari ordea ezin izan diot bizkarra eman (kazetari moduan).

Ziklistak, kirol zuzendariak, politikariak, eusko labeldun harakinak… denontzako dago lekua hedabideetan, are gehiago Espainia eta Frantziaren arteko guda –oraingoz dialektikoa– lehertu den honetan. Espainiarrak sutan dira, euren kirolari guztiak drogazaletzat jotzen dituzten broma afrantsesatuek berotuta. Probokazioei, nola ez, berezkoa duten estilo jator horrekin erantzun diete:

Agian ikusiko zenituzten polemika piztu duten frantziar umorearen eredu hauek:

Click here to view the embedded video.

Gozatu orain espainiar enbaxadorearen erantzunarekin:

Bere inozentzia profesionaltasunez defendatuko duen majadero koadrila ederra topatu du Contadorrek… Abertzale hauek adibidez inbidiaz mintzo dira:

Click here to view the embedded video.

Frogarik ez

Datuak eskuetan, egia da ez dagoela arrazoirik Contador zigortzeko. 2010eko Frantziako Tourrean egindako gernu-analisietan positibo eman zuen ziklista madrildarrak: 50 pikogramo klenbuterol antzeman zizkioten (0,00000000005 gramo mililitro bakoitzeko). Kopuru txikiegia norberaren errendimendua hobetzeko, epaileen hitzetan. Epaileen hitzetan baita ere, ez daukate froga argirik Contadorren aurka. Ez du axola. Urte eta erdiren ondoren, Kirola Arbitratzeko Epaitegiak (TAS) zigortu egin du. Ziklismoaren absurdua. Lehengo lEPOtik burua. Ulergaitza, bidegabea eta berantiarra, Xabier Usabiaga kazetariak dioen moduan.

Tira, ea Tropelaren denboraldi berria abiatu eta gurean bederen kirol emaitzetan zentratzen hasten garen.

[Eguneraketa I]: Tropela.net-en irakurri dugu iruzkin hau: “Contadorren kasuan klenbuterola topatu zioten eta hortik dator zigorra. Besterik ez. Eta grazia egiten didate “presunción de inocencia” beti ahotan darabiltenak. Kasu honetan debekatuta dagoen sustantzia bat topatu zioten Contadorri, beraz, zigorra. (…) Beste kontu bat da lege hori ondo dagoen edo aldatu beharko litzatekeen. Baimendutako klembuterol kopuru bat jarri, guztiz libre utzi… baina hori beste kontu bat da. Oraingo legeekin zigorra tokatzen zitzaion eta listo”.

Nazkatuta, nahastuta, gogaituta nago. Ez dakit nori, zer, zergatik sinetsi.

[Eguneraketa II]: Jan Ullrich txirrindulari ohia ere zigortu egin du TASek, erretiratu eta bost urtera (Marca.com). Ziklismoak aurtengo denboraldia ere kaka artean emango duela dirudi.

Zergatik ez dago polizia-katurik?

jon-torner — Tue, 07 Feb 2012 16:05:00 +0000

Liburuak ez dira BCNegra asteko protagonista bakarrak.

Jaume Perich (1941-1995) marrazkilari kataluniarrak esaten zuen katuak gustukoago zituela txakurrak baino, polizia-katurik ez zuelako ezagutzen. “Perichek, agian, bestelako iritzia izango luke Mossoen erakustaldia ikusterik izan balu”, diote nobela beltzari buruzko Bartzelonako BCNegra asteko kideek.Jardunaldion baitan Per què no hi ha gats policia? (Zergatik ez dago polizia-katurik?) galderari erantzun zioten atzo Jordi Marí García inspektoreak eta bizpahiru txakurrek. Arrakastarik lortu ote zuten ez dakigu, baina ziur ikuskizunak bertaratutakoen artean zeresanik eman zuela. Baita errusiar mafiari buruzko mahai-inguruak ere. Katalunian ustelkeria polizialaren kontra borroka egin zuen David Martinez Madero –txisterik ez, faborez– fiskala omendu zuten hizlariek. José Grinda fiskalaren interbentzioak adibidez txalo zaparrada handia jaso zuen. Besteren artean, Bartzelonako portuarekin eta prostituzio-etxeekin lotutako ustelkeria kasuez –auzipeturik dauden polizia nazional eta guardia zibilez– mintzatu zen Grinda, eta esan zuen haien kontra egin ezean, halakoek errusiar mafiaren susperraldia ekar lezaketela.

Literaturaren barrunbeetan sakon arakatuz, BCNegrak erakusten du nobela beltza baino are beltzagoa izan daitekeela hurbileko errealitatea. Txalotzekoak dira horrelako ekimenak, Perich konbentzitzerik izango ez luketen arren.

Susta dezagun euskaraaahh!

jon-torner — Tue, 31 Jan 2012 11:01:21 +0000

Leizaola fundazioaren spot-eko irudia.

Ze demontre da hau? Euskararen erabilera sustatzea omen du xede bideo bero honek. Leizaola fundazioak egin du. Edonor plazerez urtzeko modukoa… Puf, bideoak gustu txarreko hainbeste txiste merke egiteko aukera ematen du, eta oso zaila da tentazioari eustea. Berriro diot, badaezpada ere: bideoan ageri diren bi film laburrek (Mendekua eta Euskaltegi bitxia izenekoek) “euskararen erabilera sustatzea” dute helburu, euskara aisialdirako ere baliagarria dela erakustea.

“El Correo egunkariak gure aurkako kanpaina antolatu du gure lana izorratzeko helburuarekin”, irakurri dugu Leizaolaren Facebook-eko horman eta Twitterren.

El Correo egunkariak gure aurkako kanpaina antolatu du gure lana izorratzeko helburuarekin

— Leizaola (@fundleizaola) January 31, 2012

Egia da El Correok eman duela bideoaren berri, eta albisteak berak eta internauten zenbait erantzunek min eman dezaketela –euskararen inguruan mintzo diren tonuagatik–, baina ez dugu uste lotsatu beharrekoa, kasu honetan bederen, El Correo denik.

Leizaolak YouTubeko kanaletik kendu ditu bi bideoak, baina ziur naiz blog serio honen irakurle fidelek eskertuko didatela perla hau hona ekarri izana. Portzierto, kanpaina diruz lagundu duten Eusko Jaurlaritzako arduradunei ere auskalo zer aurpegi geratu zaien. Lurdes Auzmendi Hizkuntza Politikarako sailburuordeak jada arbuiatu du bideoen edukia. Ez gaitu harritzen. Nork pentsa dezake bideoak euskararen sustapenean lagun dezakeela? Hain irrigarria da… Zer diozue zuek?

Hola, hola, Leizaooohlaaahh…

Igande bat ziklismoaren infernuan

jon-torner — Fri, 20 Jan 2012 14:13:46 +0000

En Forårsdag i Helvede. Igande bat infernuan. Izenburu hori du Jorgen Leth daniarrak 1976an filmatutako dokumentalak. Askorentzat txirrindularitzari buruz sekula egin den filmarik onena da, eta urte hartako Paris-Roubaix klasiko handiaren ingurukoak biltzen ditu, ziklista, antolatzaile eta ikusleen ahotik. Iparraldeko infernua ere deitzen zaio galtzadarrizko zati, lokatz, matxura eta erorketek markatutako lasterketa horri, eta handik datorkio izena dokumentalari.

YouTuben osorik ikus daiteke, jatorrizko bertsioan (narratzailea ingelesez mintzo da):

Click here to view the embedded video.

Marc Demeyer belgikarrak irabazi zuen Paris-Roubaix klasikoa 1976an, Francesco Moser italiarraren eta Roger de Vlaeminck herrikidearen aurretik. Eddy Merckx handia 6. iritsi zen helmugara.

Txirrindularitza denboraldia –profesionalena zein zikloturista goiztiar batzuena– hasi berri dela baliatuz ekarri dugu dokumentala hona, gomendio moduan, inork asteburuan ikusi nahiko balu. Interneten badira ziklismoari buruzko dokumental eta erreportaje gehiago, baina ez dute horrenbesteko xarmarik. Ez behintzat guk ikusi ditugunak.

Horietako bat da Road to Paris, Parisera bidean. Nike multinazionalak egin zuen 2001ean, Frantziako Tourra zazpi bider irabazi zuen Lance Armstrong estatubatuarraren gorazarrerako. Artean bi Tour irabazia zen US postal taldean korritzen zuen amerikanoa.

Dokumental hori ere YouTuben dago ikusgai, jatorrizko bertsioan (ingelesez):

Click here to view the embedded video.

Iaz, bestalde, The road uphill (Goranzko errepidea) zuzendu zuen Jean-Louis Schuller-ek, Frantziako Tourra hasi baino lehen. Luxenburgoko Frank eta Andy Schleck anaiek eta euren talde Leopard Trek-ek lasterketa hura nola prestatu zuten jasotzen du. Sarean trailerra besterik ezin daiteke aurkitu.

Bai anaia horiez hitz egiten gabiltzala, kuriosoa da trailer horri segika topatu dugun beste erreportaje hau. Euren arrantza-egun bat kontatzen du:

Click here to view the embedded video.

Bizikletaren espazioa hirian

Ziklismo profesionala alde batera utziko dugu orain. Bizikletaren erabilera altruistagoa hizpide duten hainbat webgunetan makina bat erreferentzia topatu dugu Ted White estatubatuarraren We are traffic (Trafikoa gara) dokumentalaz. Txirrinduaren erabilera bultzatu asmoz 1992an sortutako Masa Kritikoa mugimenduaz mintzo da dokumentala, AEBetako San Francisco hiria abiapuntutzat hartuta. YouTuben osorik ikus daiteke, bideo bakarrean ingelesez, eta zatika gaztelaniazko azpidatziekin.

Jatorrizko bertsioa:

Click here to view the embedded video.

Gaztelaniazko azpitituluekin:

Click here to view the embedded video.

Euskal hiztunok ‘hispanoen’ iraultzarekin bat!

jon-torner — Tue, 17 Jan 2012 08:32:22 +0000

Iluntzeko albistegietan ikusi nuen atzo: Antonio Banderas aktoreak Calderón de la Barcaren poesia bat errezitatu zuen Urrezko Globoen galan (Los Angelesen), gaztelaniaz. Apur bat geroago Sofia Vergara kolonbiarra hurreratu zen mikrofonora, Modern Family telesail sarituko aktoreetako bat: “Milesker Antonio, milesker Salma, sari hau nazioartekoa bilakatzeagatik. Bi hizkuntzatan jasoko dugu”, esan zuen, gaztelaniaz. Urrezko Globoen galako aurkezle Rick Gervaisek egindako txantxa bati erantzun nahi izan zioten. Ekitaldiko une batean, sari bat aurkeztera zihoazen Antonio Banderas eta Salma Hayek-en espainiar azentua eta ingeles maila kritikatu zituen.

Click here to view the embedded video.

Ez ziren Banderas eta Vergara izan Gervaisen hitzek mindu zituzten pertsona bakarrak. Albistegiko aurkezlea ere haserre antzean nabaritu nuen, Gervaisek gaztelaniari emandako tratuagatik.

Gaur goizean ezin izan diot tentaldiari eutsi. El Mundoren webgunean sartu naiz albistea -eta internauten komentarioak- irakurtzeko. Ez didate hutsik egin, gehiago espero nuen arren. “Hispanoen iraultzaz” mintzo da artikulua; aintzat hartzea merezi ez duen txantxa bati buruz zenbait internauta eta hizkuntza bakarra hitz egiten duten ezjakinez beste batzuk. Azken horiek ase dute nire gosea.

Navigu izeneko erabiltzaileak dio: “Nola deitzen zaio hizkuntza asko hitz egiten dituenari? Poliglota. Eta bi hizkuntza hitz egiten dituenari? Elebiduna. Eta bakarra hitz egiten duenari? Estatubatuarra”.

Eta Mateo izenekoak: “Batzuek uste dute ingelesez mintzo direlako gainerako hizkuntza guztiak indigenenak direla. Banderasek eta Hayek-ek oso erantzun duina eman zuten. (…) Azken finean, Gervaisek ingelesez soilik hitz egiten du, eta bi aktoreok ongi egin zuten euren azentuarekin bi hizkuntzatan mintzo direla nabarmentzean. Orain ikasiko du gainerakoen lana errespetatzen. Bide batez, kulturizatu dadila eta espainola ikas dezala, ingelesa baino baliagarriagoa izango baitu sarri”.

Adibideok gurera ekarriz gero paranoiko eta obsesibotzat hartuko al naute?

Tira, nire agurrik iraultzaileena Banderas, Hayek, Vergara, Navigu eta Mateo gudariei.

Divac eta Petrovic: gerrak etsai bihurtu zituen anaiak

jon-torner — Tue, 22 Nov 2011 15:01:22 +0000

Divac eta Petrovic, kolore bera defendatzen zutenean.

Vlade Divac eta Drazen Petrovic. Saskibaloi jokalariak ziren biak, serbiarra bata eta kroaziarra bestea. 1980-90eko hamarkadetan partida mordoa jokatu zuten elkarrekin, artean mutil koxkorrak ginenok jainkoturik geneukan Jugoslaviako selekzio mitikoan. Europako Txapelketa irabazi zuten 1989an, eta Mundukoa urtebete geroago. AEBetako NBA ligan jokatu zuten biek. “Anaiak” ziren, 1991n lehertutako Balkanetako gerrak “etsai” bilakatu zituen arte.

Ez zuten berradiskidetzerik izan, Petrovic 1993an hil baitzen auto istripuan. Divac Serbiako Olinpiar Batzordeko presidentea da egun.

Espainiako Canal+ telebista kateak euren arteko harremanari buruzko Hermanos y enemigos (Anaia eta etsaiak) dokumentala eman zuen pasa den martxoan. Jatorrizko izenburutzat Once brothers duen filma Michael Tolajian zuzendari estatubatuarrak egin zuen iaz. Ez nuen ezagutzen baina, zorionez, asteburuan haren berri eman zidan lagun batek: “Zer, ez dakizu zertaz ari naizen ala?” “Zerbait entzun dut, bai…” Badakizue, kazetari on bati ezin dio horrelako zerbaitek ihes egin. Sakrilegioa litzateke, gaueko zerbeza-tertuliako gai-ordenean sartzeko modukoa. “Dokumental ona da, gogorra, baina oso ona, benetan hunkigarria”. Lagunak arrazoi zuen.

Sei zatitan banaturik igo dute dokumentala (gaztelaniazko bertsioa) You Tubera. Divac bera da narratzaile nagusia.

Click here to view the embedded video.

Ziklistak, naziak eta etorriko direnak

jon-torner — Thu, 10 Nov 2011 16:15:10 +0000

‘Mezu gardena’ izeneko intoxikazio eta propaganda teknikaren erakusgarri dugu pasarte historiko hau:

“Juduak eta ziklistak dira Alemaniaren gaitz ororen errudun” dioen kartela erakutsi dio nazien propaganda ministro Goebbelsek Adolf Hitlerri.
- Zergatik ziklistak? –galdetu dio Hitlerrek.
- Horixe da, hain justu, kartela ikustean herritarrek galdetzea nahi dudana –erantzun Goebbelsek.
Mezu bat (kasu honetan “errudunak ziklistak dira”) amu gisa erabiltzen da, audientziak arreta hantxe jar dezan, eta ezbaian jarri gabe onar dezan kartelak transmititu gura duen mezu faltsua (“errua juduek dute”).

'Murrizketek ondorioak dituzte'

Adibide horretatik abiatuta, Kataluniako PSC alderdiak atzo aurkeztutako iragarkia gogor kritikatu du Vicent Partal Vilawebeko zuzendariak, bi kasuen arteko “desberdintasunak aintzat hartuz eta alderatzeko intentziorik gabe”. Bideoan ikusten da pertsona bat ospitaleko ohean nola hitzen den, osasun arloko murrizketen ondorioz. Partalen hitzetan, azaroaren 20ko hauteskundeetara begirako iragarkiak gainditu egiten ditu “Europako demokraziek arrazoizkotzat hartzen dituzten muga moralak”. “Ezin liteke iradoki eurei bozkatu ezean hiltzen utziko zaituztela”, dio.

Ez da Partal izan bideoa kritikatu duen bakarra, eta PSCk jada kendu du Internetetik, webgune batzuetan oraindik ikus daitekeen arren. Kasu honek, dena den, agerian laga du –beste behin ere– hauteskunde kanpainetan –bai, baita handik at ere– alderdi politikoek PSCrena moduko pertsuasio teknika “gardenak” erabiltzeko duten joera.

Atzo, adibidez, Francisca Pol PPko diputatu ohi eta Senaturako zerrendetan ordezko moduan zihoanak dimisioa aurkeztu behar izan zuen, Carme Chacon Espainiako Defentsa Ministroaren irudiarekin egindako muntaiagatik. Irudian bularrak agerian dituela ageri da Chacon, eta alboan esaldi hau: “PSOEko ministro batek botoak lortzeko egin behar duena”.

Francisca Pons, Facebook-era igo zuen muntaiaren alboan.

Tira… ziur datozen egunotan beste artistaren bat azalduko dela.

ETA

jon-torner — Wed, 14 Sep 2011 11:59:18 +0000

Inportanteena argazki nagusian E-T-A hizkiak elkarren ondoan azaltzea da, posible bada hizki gaizto horien atzean jende are gaiztoagoa ageri dela. Hala egin zuten El Mundok eta La Razón egunkariek pasa den abuztuaren 26-27an, Twitterren-eta bolo-bolo dabilen artikulu honek erakusten duen moduan. Trikimailuak ez gaitu sobera harritu. Ia egunero aurki daitezke halako perlak egunkari batzuetan. Trebeenak, hori bai, El Mundokoak dira gure ustez. Begira bestela larunbateko artikulu honi. Titularra bera baino goiburu handi eta ponpoxoagoa fabrikatu dute guraize kolpe txiki batekin.

Larraitz Ugarte ETAko presoa, barkatu, Gipuzkoako Diputazioko bozeramailea, Arantzazun egindako elkarretaratzean. Hurrengoan banderoletako gezi gorriak berari seinalatzen jarriko dituzte, ikusiko duzue.

“kAHTeak txikitu” eguna Hernanin

jon-torner — Tue, 14 Jun 2011 12:47:05 +0000

2010ean sortu zen kAHTeak txikitu kolektiboa.

Larunbatean (hilak 18) kAHTeak Txikitu eguna egingo da Hernanin (Gipuzkoa). 2010ean sortutako kAHTeak Txikitu kolektiboko kideen hitzetan, euren helburu nagusiak dira “Abiadura Handiko Trenaren proiektuak eragindako gertakari errepresiboak ezagutarazi eta salatzea, errepresaliatuen artean koordinazio minimo bat sortzea eta isunei aurre egitea mekanismo ezberdinen bitartez”. Hernaniko jaialdia (ikus egitaraua) da bultzatu duten egitasmoetako bat, eta han aurkeztuko duten dossierra beste bat. AHTren aurkako borrokan eman diren “kasu errepresibo (ia) guztiak” bildu ditu, eta 5 eurotan jarriko dute salgai.

Iturriak: Topatu.info / Gara

Nadal, jantzita batzuetan, biluzik besteetan

jon-torner — Mon, 06 Jun 2011 14:41:39 +0000

Rafel Nadal, askok erakutsi nahi izan ez duten uniformearekin.

Rafael Nadal tenislariak seigarren Roland Garros txapelketa irabazi zuen atzo. Gaur, Espainiar Estatuko egunkari ugariren azalean agertzen da haren argazkia, El Mundon adibidez. Eserita ageri da Nadal, eskuin eskuan txapeldunaren kopa eta bizkarrean Espainiako bandera dituela. Askok eraman dute azalera antzeko argazkia, baina bada desberdintasun handi bat, El Mundok berak deskubritu duen moduan: egunkari batzuetan espainiar banderarekin agertzen da, eta besteetan ez. Nadal jantzita erakutsi dutenak dira: La Razón, ABC, Marca, As eta El Mundo. Eta larrugorritan azaleratu dutenak: El País, Público, La Vanguardia, El Mundo Deportivo, Sport, El Diario Vasco eta El Correo. Milesker, El Mundo, internauta batek dioen moduan, argazkien “ñabardura ideologikoak” erakusteagatik.