Hernani-Alcobendas partiduko irudi bat (argazkia: Hernaniko Kronika)

Etxeko taldearentzat hil ala bizikoa da irabaztea eta kontrarioak ez dira egunpasa etorri Espainiaren bihotzetik. Tentsioa egongo da, zaletuak odola irakiten norgehiagokaren aurretik, bitartean, ondoren. Bi taldeen jarraitzaileak harmaila berean eserita eta, horrelakoetan ohikoa denaren kontra, zelaia ez dago poliziaz josita, ez baita inolako istilurik espero. Ez baikara larunbateko Barça-Madril futbol partiduaz ari, igandean jokatutako Hernani-Alcobendas errugbi partiduaz baizik. Eta badago aldea kirola bizitzeko moduan, onerako.

Sarreran Rafa Larretxea, Hernaniko taldeko arduraduna, orri batzuk banatzen ari da. “Irakurri eta gero paperaren ontzira bota” esan du –gogoratu, Hernanin selektiboak gara–. Orriaren alde batean bi taldeen hamabostekoak eta ordezko jokalarien izenak; beste aldekoa, hitzez hitz behean:

ERRUGBIAREN ETIKA

Errugbiak pertsonak esfortzuan batzen ditu, jatorria, gizarte maila, iritziak edo sinesmenak kontuan hartu barik. Tolerantzia, Elkartasuna eta gizarte integrazioa bultzatzen duen eskola.

Errugbian, ezinbestekoa zaigu talde izpiritua eta aurkariarekiko errespetua.

Errugbia araututako jokoa da. Epailea dugu arauen babeslea.

Epailearen kontra egitea errugbiaren izatearen kontra egitea da.

Errugbia besteenganako errespetua da. Ez da guda, eta aurkaria ez da etsaia.

Aurkariak ere joko kideak dira, gure taldekideak balira bezala errespetatuak izan behar dute.

Errugbi partida bat ikustera hurbiltzen garen guztiok behar moduan hartu beharko genuke indarkeria bultzatzen duen edozein ekintza gaitzestea (erasoak, irainak, zirikatzeak, sexu edo xenofobia bereizketak…). Bai zelai barruan bai harmailetan.

Zure taldea animatu baina beti ere aurkaria eta epailea errespetatuz.

Ez dakit zuek, baina ni ez nago horrelakoak ikustera ohituta. Futbolean jokatutakoa naiz –tira, ez dakit egiten nuenari “futbol” deitzerik ba ote zegoen–, kategoria baxuenetan beti, eta ezer jokoan ez zegoen partiduetan ere, maiz espektakulu penagarriak ikusi ditut: jokalariei irainak eta mehatxuak harmailetatik, partidua bukatu ondoren borrokak aldageletan, lintxamendu baten beldur kaka galtzetan alde egiten zuten epaileak… Igandean, jokaldi eztabaidagarrienetan ere, arbitroari “jauna!” esaten zioten; bakoitzak bereak animatzeko zarata atera zuen –modu gogaikarri samarrean, larunbateko parrandaren ajez zeudenen gusturako–, eta bukaeran bi taldeei txaloak. Ez da egun bakarreko salbuespena, edozein igandetan gertatzen da berdin, jokalariek, klubak eta zaleek horrela izan dadin zaintzen dutelako. Orain Oliver Stone etortzea bakarrik falta da, pelikula egiteko.

PS: Hernanik irabazi zuen, 19-18.

Mariano Rajoy, Espainiako hurrengo presidentea

Ezpainak beti bustita dituen gizona Espainian jaun eta jabe egin denez, atzeratu erlojuak, ez udazkenean bezala, ordubete, atzeratu hamaika urte. Aznarren 2000. urteko garaipena dator memoriara PPren gehiengo absolutua ikusita eta Don Beldur askoren etxeetako korridoreetatik promenatzen ariko da gaur, Aznarismoaren hats higuingarria bibote azpitik boteaz. Bitartean, hemen dago optimista izan nahi lukeen bat teklak jotzen, pentsatu nahian Marianismoa ez dela izango Aznarismoaren kopia berritua bakarrik.

Bai, egia, Rajoy Erreinuaren periferiako frankismo soziologikoaren kumea da. Aita magistratua zuen, Pontevedrako (Galizia) Entzutegi Probintzialeko presidentea; aitona 1936ko estatutu galiziarraren idazketan parte hartutakoa. Ez dator hutsetik Mariano, elektrizistak baino entxufe gehiago zeuzkan eta bata bestearen atzetik, Kantauriko euria bezala erori zitzaizkion zinegotzi kargua 20 urterekin, Diputazioko presidentzia 28rekin, Xuntako presidente ordearen eserlekua 30ekin eta apur bat beranduago, idazkaritza nagusia, artean izenean ere kutsu falangista galdu ez zuen Galiziako Alianza Popularren. Badu abildadea mutilak eskaileran gora egiteko, bestela zaila da horrelako ibilia egitea Manuel Fragaren begiko izan gabe (eta Rajoy ez da).

Probintzietatik kapitalera joko du Tonino Carotoneren kantako beste Mariano hark bezala, baina Rajoyri ez diote karterarik lapurtuko, eman baizik, bat, bi, hiru, lau eta bost ministeriotan. Ez du gaizki egingo, ezta ondo ere, inon ez dute pasioz maitatuko baina ez du gorroto itsurik piztuko. Sigi-saga, barka, shigi-shaga, airoso aterako da gobernantzaren tranpa gehienetatik, baita bere aberri txikerreko itsasoa petroliozko putzu Prestigeotsu bihurtzean ere, “plastilinazko haritxoak”, ezer larririk ez.

Eta halako batean Aznarren atzamarrak —guraize horrek— mintzaira hezeko galiziarra seinalatuko du PPren tronura igotzeko. Zergatik zuen bibotedunak Mariano seinalatu? Ez da burugabea pentsatzea Aznarrek norbait apala xerkatzen zuela boterearen jostailua pixka batean uzteko, berak Georgetowneko gerizpetik urruneko agintailuarekin manatzen jarraitu eta momentu egokia iristean Espainiaren Bigarren Salbazioari pertsonalki ekiteko. Azken finean, Mariano Rajoyri abildade bakarra ezagutzen zaio, gaita galiziarrak daukan huraxe: soinu berdin-berdina ateratzen duela ezkontzetan eta funeraletan. Egiten dituen keinu guztiak ditu kontra, antxume errariaren begirada babesgabe hori, dagoenean ere ez dagoen itxura emateko mania hori.

Aznar eta Rajoy FAESen 2011ko campusean (argazkia: El Temps)

Baina artikulua hasi dugu esanez Marianismoa ez dela izango, edo ez duela zertan izan, ez genukeela nahi izaterik Aznarismoaren kopia hutsa. Frogak badira, baikor izan nahi duenarentzat behintzat, erakusten dutenak Genova kalean gauzak zertxobait aldatu direla Rajoy bat zenbakira aupatu zutenetik ia zortzi urte pasa diren honetan. Euri asko egin baitu eta ez bakarrik prentsaurrekoetan Marianoren listu espontaneoen pean esertzen diren kazetarien gainean. Zakur, arratoi, suge eta dragoi, denak bezatu ditu Rajoyk 2004tik hona karguari eutsi eta Aznarren ekipotik jasotako zamak gainetik kendu bitartean.

Aurrena kendu zuen, gauzak ulertzeko organoa matxuratuta jaio zen Angel Acebes. Gero kendu zuen solariumaren eraginez gizon laranjen arrazako bihurtu den Eduardo Zaplana. Eta horrela, pixkanaka-pixkanaka, PPren buztinak bere gisara moldatzen joan da, bizkarretik Esperanza Aguirre bezalako aznaristek eman nahi izan dizkioten labankadak saihestuz, bere estiloan, ezer pasako ez balitz bezala. 2008ko PPren kongresutik aurrera ibiliko da lasaiago, behin Aguirre jabetuko denean alderdiaren buruzagitza lortzen saiatzeak lehia kaindarra eragingo lukeela Madrilgo peperoen eta Espainiako Estatuko gainontzekoen artean. Kentzen eta jartzen segiko du Rajoyk, lasaiago, hortik aurrera: kendu Maria San Gil Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako PPren buruzagitzatik eta jarri Antonio Basagoiti; kendu Daniel Sirera Katalunian eta jarri Alicia Sanchez-Camacho; kendu, kendu, kendu, Carlos Aragones, Gabriel Elorriaga, Gustavo de Aristegui. Eta konturatzerako Aznarren soldaduak erretagoardian daude, Rajoyk manifestazio, garrasi eta panderetan oinarritutako oposizioa bazterrean utzi du eta ekonomia besterik ez du ahotan, soluzio zehatzik eman gabe, baina alderdiaren Masa Oihularia isilduta (adierazpen airatuen terrenoa Esteban Gonzalez-Pons valentziarrari utzi dio esklusiban).

Hauteskundeak ere bere estiloan irabazi ditu Rajoyk, irabazi gabe. Kontrarioa erabat hondoratu ez balitz, PPren emaitzak ez ziren hain ikusgarriak izango, zenbaki absolutuetan 2008ko boto kopurua pixka bat, gutxi, oso gutxi hobetu besterik ez baitu egin. Horrelakoa da Rajoy, meritu handirik egin gabe gauzak lortzen dituen gizona. Deskuiduan handik pasatzen zena. Hitz bat bestea baino altuago esaten ez duena. Baina inoiz azaldu behar zuen Marianismoak eta orain du momentua. Gehiengo absolutua lortuta eskuak libre ditu berba bustiko galiziarrak, politikak nahieran diseinatzeko, kentzeko eta jartzeko, eramateko eta ekartzeko. Alderdi barruan ere inork gutxik jarriko du zalantzan eta beharbada, horri esker, ikusiko dugu PPren itzal frankista behin betiko desagertzen. Edo beharbada ez. Eta beharbada ikusiko dugu Euskal Herria egurtzeko makila armairuan gordetzen. Edo beharbada ez. Aznarren azken arrastoak desager daitezke betirako, beharbada. Edo beharbada ez. Eta beharbada ikusiko dugu baikor izateko intuizioak benetako motiboak zeuzkala. Edo beharbada ez. Zeren arabera, noren arabera, gauza arraroagoak ikusitakoak gara, inoiz ez da jakiten, ikusi beharko, datorrena datorrela, joanak joan (barka artikuluari hain amaiera galiziarra emateagatik).

Zergatik diodan hori: Pedrojotaren munduak gaur dakarren argazki-oin batengatik. Atzoko konferentziako bi irudi mantxetaren azpian; ezkerrekoan “ETAren pregoilariak”, Gerry Adams, Bertie Ahern, Kofi Annan eta Gro Harlem Brundtland; eskuinekoan, PSE-EEko Jesus Eguiguren eta Carlos Totorika, Juan Karlos Izagirrerekin eta Martin Garitanorekin solasean. Oinak dio: “Espainolen parte-hartze penagarria”.

'El Mundo'-ren azala. Egin klik irudian handiago ikusteko.

Interpreta dezagun testua: nortzuk dira “espainolak”? El Mundok PSE-EEren parte-hartzea salatu nahi izan duela garbi samar dago, baina “PSE-EEren parte-hartze penagarria” idatzi ordez, alderdi horretako kideen odola hori-gorria dela gogora ekarri du, aberriari egindako traizioa azpimarratzeko-edo —Espainiako Poliziaren Sindikatu Bateratuak antzeko ideia (?) plazaratu zuen atzo—. Eskapatu zaiona da, fotoan agertzen diren lau lagunak direla “espainolak”, karnetean behintzat, nahiz eta beraiei galdetuz gero, bi bakarrik izango liratekeen nazionalitate hori problemarik gabe onartuko luketenak.

Laburbilduz, El Mundok inplizituki onartu duela Hegoaldeko batzuk ez garela espainolak. Urrats txiki bat egunkari batentzat; urrats handi bat Rodrigo Díaz de Vivarren kasketa burutik kendu ezinda dabilen eskuinarentzat.

Donostiako batzar batean hartutako irudia

Eszeptizismoa sanoa da, ezaren gudaz ezetza bakarrik sortzea ordea, gaixotasuna. Atzo gauean Donostiako akanpadan izan nintzen eta han hitz egin ziren gai guztien artetik autokritika batzordean sortutako eztabaida batek deitu zidan arreta. Kexu zen nire alboko gaztea, Donostian Madrilgo agenda erreproduzitzen ari direlako, baita dena elebitan egitea onartu ostean, erabakia betetzen ari ez direlako ere. Ondoren: hika-mika beroa, ondorio zehatzik ez eta Ana Malagonek asteartean zioen moduan, elkarrekiko mesfidantza —“elkarrekiko” diodanean, uler bedi soka horren mutur batean daudela ezkerreko izateaz gain Euskal Herriko singularitatea kontuan hartu behar dela uste dutenak; eta bestean, horri garrantzirik ematen ez diotenak—.

Problema da, hala iruditzen zait niri behintzat, Donostian akanpatuta dauden askok mobilizaziook modu “adanistan” irakurtzea, erran nahi baita, “bazen garaia zerbait egiteko” esatea, besteak beste aurten urtarrilaren 27an eta iaz ekainaren 29an Greba Orokorrik egon izan ez balitz bezala; edo nahi bada irailaren 29an —nahiz eta CCOOk eta UGTk deituriko grebak ez zuen izan, Donostian behintzat, apenas eraginik—. Baina problema da, era berean —hala iruditzen zait niri behintzat—, akanpada hauen aurrean “guk hori aspalditik defenditzen dugu” besterik ez esatea, jarrera horrek gogora ekartzen baitit John Reed-en Then days that shook the world liburuko pasarte komikoenetako bat: sozial-iraultzaile bat haserre boltxebikeekin, nekazariek ez dutela iraultzarekin bat egingo esanez. Reed-ek galdetzen dio, ea boltxebikeen lurrari buruzko dekretua ote den auziaren iltzea.

— Ah, lurrari buruzko dekretua! —oihukatu zuen sutan—. Ba begira, ba al dakizu zer den dekretu hori? Gure dekretua da, oso-osorik sozial-iraultzaileon programa da! Nire alderdiak zedarritu zuen politika hori, lagun nekazarien desioak xehe-xehe aztertu ondoren. Lotsagarrikeria da…

“Baina zuen politika hori bada” erantzun zion Reedek, “ez ditut ulertzen zure eragozpenak”. Eta horrela nago ni ere: inguruko askoren eragozpenak ulertzen ez ditudala. Sekulan Espainiako botere politiko-ekonomiko-judizial-mediatikoa auzitan jarri ez duen jendeak jarrera aldatzea eta zuk urteetan esan duzunarekin bat egitea ez da, ez nire ustez behintzat, inolako arazoa. Lehenagotik horretan ari zirenei mesede baino ezin die egin. Je sais bien, urtetako esperientzia militantea duenari oinarrizkoegiak iruditzen ahal zaizkio akanpada hauetako zenbait kontu, mais quand même onartu beharko da mugimenduan parte hartzen ari diren askok ez luketela ezker independentistak bultzatutako protestetan parte hartuko, eta hori ere zerbaitengatik gertatzen dela.

Gaia nola fokatu da kontua: ezin dugu espero sokaren bi aldeak elkarrekin %100 idenfitikatzea. Formulazioa ez da izan behar, ezin du izan “ni zure taldean nago/ zu nirean”. Formulazioak izan behar du, hala uste dut nik behintzat, “hau da nire borroka, hori da zurea; bila dezagun biek zertan egiten duten bat”. Lotura puntu hori/horiek existitzen dira —bai nire ustez behintzat— eta horien inguruan terreno zabala dago bektore oso diferenteetan kokatzen direnak artikulatzeko. Badaukagu premia.

Imanol Galfarsorori esker iritsi naiz beheko bideora. Liverpoolen, Crosbyn, atez atekoa nola egiten duten ikus dezakezue. Ea Gipuzkoako hiriburuan ere, hain europar, hain kulturzale eta hain green, kontuari berandu baino lehen heltzen dioten.

Click here to view the embedded video.

Misilen kontrako defentsa sistema bat... Beste misil bat, alegia

Ba ez, nik ez dut atsegin napalmaren kiratsa goizean goizetik eta horregatik, ez naiz Kursaalera hurbilduko egun hauetan, baina zuk ere jakin ezazu: aste honetan Zurriola hondartzaren ingurutik pasieran ibiltzekoa bazara, leku arriskutsua duzu hori, eta zure bizia lanjerrean dago, heriotza negoziorako erabiltzen duen jendea elkartu baita bertan. Donostia, bakearen hiria, giza-eskubideena, dena zibismo eta marrubizko izozki, aste honetan misil-defentsari buruzko kongresu baten bilgune izaten ari da. Maiatzaren 6an amaituko da ingelesez “7th International Conference on Missile Defence” izendatu duten biltzarra, Europak esparru horretan dituen “erronkak” aztertu gura dituena.

Eskertzekoa litzateke gai militarretan aditua den norbaitek azaltzea zein testuingurutan antolatu duten kontu hau; dena den, konferentziaren webguneak zera dio argi samar, kamuflajez jantzitako prosa askoren artean:

Industria babesle duela, konferentzian erakusketa egingo da, konpainiek euren sistemak eta teknologiak azal ditzaten. Aukera paregabea da bezeroek, hornitzaileek eta erabaki-hartzaileek topo egin dezaten, egitateak eta iritziak elkartrukatzeko eta misil-defentsako mundu mailako adituek aurkeztuko dituzten paper-ek diotena entzuteko.

Ez dago soberan paragrafo horretako zenbait terminoren sinonimoak ematea:

Sistemak eta teknologiak: armamentua.
Bezeroak: militarrak.
Hornitzaileak: industria militarra.
Erabaki-hartzaileak: agintari politikoak.
Egitateak: martxan dauden gerrak.
Iritziak: abiatu nahi diren gerra berriak.

Beraz, eguneroko hizkerara itzulita: konferentziak balioko du, besteak beste, industria militarrak armamentu berria erakutsi dezan, ejerzitoetako arduradunek eta agintari politikoek mapan hurrengo herrialdea seinalatu eta bonbardatzea erabakitzen dutenean, punta-puntako jostailuak eduki ditzaten.

Harritu egin nahiko zenuke horrelako gauzak ikusita, baina zoritxarrez gaia ez da erabat arrotza, Donostiako notableen artean ere bai baitaude arma-fabrikazioari esker bizi diren pertsonak, Realeko presidente Jokin Aperribay kasu. Hori bai, giza-eskubide guztien alde agertzen da presidentea eta biolentzia errefusatzen du… bezeroena ez denean.

Txundigarriagoa da, kongresua isilpean pasatzen utzi dutela Udal Gobernuko alderdiek (PSE, Alternatiba, Aralar), garrantzirik izango ez balu bezala. Pena da Donostiarentzat, ziur bainago Arnold Schwarzenegger edo Chuck Norris bezalako aktoreek itsu-itsuan babestuko luketela Donostia 2016ko Europako Kultur Hiriburu izatea, hiriak diskrezioz baina irmotasunez bultzatzen duen lege martziala ezagutuz gero.

Eguneraketa (2011-V-6, 14:11):

Badirudi isilka antolatu dutena oraindik eta isilago mantendu nahi dutela. Konferentziaren webgunea ezabatu egin dute; orain misil hitzaren definizioa ematen du ingelesez (horri, militarrek, umorea esaten diote). Dena den, kongresuari buruzko informazioa daukan PDFa eskuratu ahal izan dut. Behean daukazue txertatua:

Missile Defence (PDF)

Nork behar nauela?

Nahi dutena esango dute kaskezurra Sabino Aranaren Albiako lorategietako estatua bezain harrizkoa dutenek: zerbait mugitzen ari da eta esparru guztietan hasi da nabaritzen, baita pentsamenduaren alorrean ere. Herenegun EHUn euskal nazionalismoari buruzko masterra, atzo Lapiko Kritikoko eztabaidak eta konturatzerako, bihar bertan (esateko modu bat da) UEUn ikastaro bat, Euzkadi euzkotarron aberria ote den galdezka datorrena, ondoren euskal identitatea “zer den” izendatzea baino, “zelan garatzen den” aztertzen saiatzeko (diferentzia inportantea, esentzialismoak oro uxatzeko). Baionan da zita uztailaren 4an eta 5ean; matrikula-epea maiatzaren 9an zabalduko da.

Uxoa Anduaga Berrotaran eta Koldo Diaz Bizkarguenaga soziologoek gidatuko dute ikastaroa, eta lau helburu jarri dizkiote: euskal identitatea ulertzeko eta aztertzeko bestelako perspektiben beharraz hausnartzea; identitatea garatzen duten praktikak eta sinboloak identifikatzea eta kolokan jartzea; euskal identitatearen irudikapen sozialez eta imaginario kolektiboaren osaketaz jardutea; eta “euskalduntasunaren” eragileen (instituzioak, subjektuak, irudikapen sozialak…) influentziaz gogoeta egitea. Goizetan ikertzaile gazteek gaiaz egindako lanak plazaratuko dituzte; arratsaldeetan berriz, eztabaidaren txanda zabalduko da.

Beharko dira bai halako ekimenak, identitate kolektiboak etengabeko eraikuntza-prozesua direla behingoz uler dezagun eta ez, demagun, Albiako lorategietan dagoen harrizko eskultura baten antzeko zerbait.

El Mundoren asteleheneko azala

Eszena ezaguna da, Casablancako momenturik irrigarriena, beharbada: Louis Renault kapitainak Ricken kafetegia itxi dezatela agintzen du eta barruan daudenei ateratzeko eskatzen die. Rickek azalpenen bat galdegiten dio, ea erabaki hori zergatik hartu duen. “Eskandalua da, eskandalua!” erantzuten dio Renaultek; “apustuak egiten dituzte hemen!”. Esaldia bukatu eta berehala kafetegiko langile bat hurbiltzen zaio: “zure irabaziak, jauna”.

Filmeko jendarmearen antzera, eskandalua itxuratzen ari dira asteon El Mundo egunkarian, 2006ko negoziazioen aktak argitaratuz (Guardia Zibilaren galbahetik pasatako dokumentuak dira, gainera). Baina Renault kapitainak apustuen kontua lehenagotik ezagutzen zuen gisan, El Mundoko erredakzioan ere aspaldian ezagutu behar zituzten orain publikatzen ari direnak. Hainbat lekutan argitaratu izan da gertatutakoaren berri eta ideia osatu xamarra eduki nahi duenak Imanol Muruaren Loiolako hegiak leitzea besterik ez du. Gainera, badira Madril aldean zurrunbilo handiagoa sor dezaketen dokumentuak ere, urrutirago joan gabe, Loiolan bertan PSEk, EAJk eta Batasunak adostutako “Elkarrizketa eta akordio politikorako oinarriak”.

Beraz, zergatik “esklusiba” hau orain? Eta zergatik ez dute atera Loiolako akordioa, erabakitzeko eskubideaz eta lurraldetasunaz esaten dituenak, adibidez, askoz gai delikatuagoak badira Faisan kasua baino? Loiolak Egiguren eta, asko jota, Ares “zikin” ditzakeelako; El Mundok berriz, arrain gizenagoak xerkatzen ditu. Alfredo Pérez Rubalcaba, kasu. PSOEren hurrengo presidentegaia izango dela ematen du eta Espainiako iritzi publikoak haren irudi ona dauka. Beraz, PPren inguruko sektoreek Rubalcabari aurrerantzean emango dioten egurraren lehen ezpala baino ez da izango, beharbada, aste honetan ikusten ari garena.

Kontu honetatik, dena den, zera da tristeena: argi geratu dela beste behin ere, gatazka hauteskunde interesekin erabiltzen dela. Berritasun batekin oraingoan, izan ere, ETAren atentaturik ez dagoenez, artxiboan bilatu behar izan dute delituren bat. Tira, eta beste zerbait ere bai: bakea negoziazio bidez lortzen saiatzea Espainian krimen barkaezina bihurtu duela PPk eta horri aurre egiteko PSOEk erabiltzen duen argudioa, gutxi asko, “azken negoziazioa ETA ahultzeko baliatu genuen” esatea dela. Bakea lortu? Nori interesatzen zaio hori?

Batzuek eta besteek ondo egingo lukete gatazken konponbideari buruzko ikastaroren batera apuntatuta. Has daitezela azkeneko Larrun irakurtzen gutxienez.

Argazkian pro-nuklear bat, jostailu berriarekin dibertitzen

Fukushimakoa noizbait pasako delakoan —uler bedi, telebistatik; erradiazioak hor jarraituko baitu arreta mediatikoa bestelako kontuetara urrundu eta gero ere—, batzuek oraindik nuklearren defentsa sutsuan dihardute hemen eta han. Baina Japoniako desastreak erakutsi du energia mota hori, funtsean, errusiar erruleta bezalakoa dela.

Ez duzuela jokoa ezagutzen? Sei balako danborra daukan errebolberrean bala bakarra sartzen da eta beste bost zuloak hutsik utzi. Jokalari bakoitzak pistola bere buruan pausatu eta katuari sakatu behar dio. Irabazteko probabilitateak oso altuak diren arren —uler bedi, balarik ez ateratzekoak— eta jolasa atzo goizean asmatua ez den arren, kostatzen ari zaio munduan zabaltzea. Jokalariak ere gutxi dira eta, oso argi ez dauden kausengatik, beste pertsonek baino bizi-esperantza txikiagoa dute. Munduko kasino bakar batean ere ez dute eskaintzen, gainera.

Erruleta errusiarra eta zentral nuklearrak ez dira erabat igualak, ordea. Diferentzia garrantzitsu bat, honakoa: Smith & Wesson bat buruan jarrita posturak egiteko prest egongo ez litzatekeen jendeak, ez daukala batere dudarik “segurtasun” bereko apustuak egiten hasteko indar atomikoarekin. Beste diferentzia (txikikeria bat, garrantzi gutxikoa) zera da: erruleta errusiarrean jokatzen duenak, galduz gero, bere kaskezurra bakarrik saltaraziko duela. Apustu nuklearrean ordea, herritar guztien buruari apuntatzen dio pistolak.

PS: Nuklearrei buruzko egia bakarra eta gezur asko esplikatu ditu Julian Jimenez irakasle valentziarrak Energía nuclear ¿Jugamos a la ruleta rusa? post-ean. Informazio baliagarria, mila aldiz errepikatutako zenbait gezur egia bihur ez daitezen.

PS2: Erruleta errusiarrean irabazteko probabilitateei buruzko artikulu hau ere, oso interesgarria da.

Greziako polizia bat sutan aurtengo otsaileko istiluetan

Oso interesgarria izaten ari da azken hilabeteotan, Tunisiako eta Egiptoko erregimenak erori ostean, Europako eta AEBetako medio handiak nola ari diren herrialde arabiarrei buruzko mezua egoera berrira egokitzen. 2011ko urtarrilera arte “aliatu estrategiko” ziren agintariak diktadore bihurtu dira bat-batean; baina haien kontra matxinatzeko arrazoi bakarra demokrazia lortzea da, kausa sozialik ez da existitzen; funtsean, saltzen den ideia zera da: “gu bezalakoak izan nahi dute” eta horretarako, Tariq Alik ARGIAri esan zion moduan “guk asmatutako gauzak erabiltzen ari dira” (Twitter, Facebook…).

Komeni da, ordea, sistema demokratiko homologatuetan gertatzen denari ere arreta jartzea eta hori egiteko, ez dute askorako balio ohiko medioek. Islandiako iraultzaz bestelako hedabideei esker enteratu ginen eta zaila da Europan egunero gertatzen ari diren istiluen berri inon aurkitzea. Alain Bertho antropologoa fin ari da, ordea, lan hori egiten. Merezi du haren Anthropologie du présent blogetik promenatzea jabetzeko badirela puntu bero samarrak etxetik gertu. Begira Grezian, Erresuma Batuan edo Italian, besteak beste, zenbat istilu izan den azkenaldian.

Datu interesgarriak dira, erabat eraisten baitute auzi honen iltzea diktadura-demokrazia dikotomian kokatzen duen diskurtsoa (lotsagarri samarra, adibidez, Javier Valenzuelak El Paísen Egiptokoaren eta 1989ko Berlinen artean egin zuen konparazioa), problema politikoa besterik izango ez balitz bezala, lau urtean behin bi alderdiko hauteskundeak antolatuta konpon litekeena. Hori baino gehiago beharko dute herrialde arabiarretako biztanleek. Hori baino gehiago eskatzen hasi beharko dugu guk ere.