Ingelesari beldurrik ez?

Otsailaren 4ko El Paísen idatzi zuen artikulua Antonio Valdecantos Filosofia katedradunak. Ondokoa zuen izenburu azpikoa: “Periferiako hizkuntza politikei aurre egin eta gaztelania defendatuz egindako kanpainetan parte hartu duen inork ez du txintik ere esan ingelesa eskolan eta unibertsitatean inposatzeaz”.

Nafarroako hezkuntza sistema etorri zait burura. Gogotik ari dira ingelesaren alde; euskararen kontra eta gaztelaniaren alde lanean.

Kontua da El Paíseko artikulua interesgarria dela.

Langabezia ari du

2008ko azaroan 30 egunetik bitan baino ez zuen atertu.  Lehman  Brothers-en kiebrak eman zio paso 2008ko udazken euritsu hari. Gero, neguarekin, langabezia datu txarrak hasi ziren, abenduan 8.000 lagun gehiago lanik gabe Euskal Herrian, urtarrilean 12.800… Eta elurra etorri zen, denboralea Donostiatik sartu eta hamabost zentimetroko errauts zuria utzi zuen kale eta poligonoetan. EEE hitza zer zen ikasi genuen orduan, eta MCCko enpresa arrakastatsuetan ere soldatak kolpean %8 jaitsi zitezkeela. Ziklogenesis esplosiboa etorri zenerako gorrian onduta geunden jada. Zer gehiago egin behar du? Esaten genuen kolkorako. Tristea eta iluna, gogorra eta hotza, 2008-2009ko “Atzeraldi Handia” deitu izan zaion hori. Gaur egungo egoerak déjà vu hitz aspergarria dakarkit burura. Hotzak, elurrak eta langabezia datu txarrek naramate zerura begiratzera. Espero zen, eta etorri da atzeraldia, noizbait joan bada. Gehiago irakurri…

Geure burua ekonomiaz (nahiko samur) janzteko

Urtarrileko LARRUN gauzatzea neuri egokitu zitzaidan eta bizi dugun krisialdi ekonomiko sakona izan da jorratu dugun gaia, krisiak dituen sustraiak eta alternatibak. Nondik datorren jakin barik, nekez uler eta alda bailiteke ezer, eta ekonomian ere berdin. Gehiago irakurri…

Hezkuntza erreformaz hitz (itsusi) bi

Rajoyren Gobernuak, boterera iritsi eta berehala erabaki du hezkuntza ereduan eskua sartzea. Lege berria atera baino, errazagoa (eta azkarragoa) da erreformak egitea, eta hala bideratu du, di-da batean. Nahiz eta zalaparta gehien sortu duena Heziketa Zibiko eta Konstituzionala delako ikasgai berria izan (Herritartasunerako Hezkuntza ikasgaiagatik ordezkatu dute, balio ideologiko batzuk bestetzuengatik, azken finean), ez da gehiegi eztabaidatu beste aldaketaren inguruan: Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzari (DBH) urtebete jan eta hiru urtera luzatu dira Batxilergoa eta Lanbide Heziketa. Gehiago irakurri…

Tere

III. Neguko Poesia kari heldu zen Hendaiara joan den larunbatean. Bere lehen poesia liburua kaleratu zuenean (Gabeziak, 1980) Teresita zen.
Egun Tere da. Tere Irastortza poeta (Zaldibia, 1961). Alta, bada, etxekoentzat Teresita da oraindik ere, baita jaioterrian halaxe deitu ere. Poesia liburu sorta esanguratsua irun du harrezkero.
Akelarre elkarteko Literaturaren menturan taldekoen eskutik heldu da zaldibiarra, azken liburua galtzarbean: Eta orain badakit. Eta guk menturazaleok liburuaren zioaz gure jakin gogoa erakutsi diogu poetari.
Eta berak, besteak beste, “gabeziak” zituen gazte hark, orain “badakiela” erakutsi digu. Haatik, ez digu soilik erakutsi idazten dakiela, jende aurrean jarduten ere ederki dakiela erakutsi digu.
Hona poetak eskaini zigun –ekimen– jantziaren haritxo zenbait:

Terek kontatutakoaren harian jakin dakigunez, Gabeziak liburuan “titi buruak” hitzak edo antzekoak idatzi zituen bere poesiaren lerroen artean. Eta nork eta Federiko Krutwig handiak egin zuen liburuaren iruzkina. “Neskatxa baten biluzte moduko izan bide zen liburua”. Edo halako zerbait, buruz ari naiz-eta.
“Baina, baina… zer idatzi ote den bada, neska?” entzun behar izan zuen poeta gazteak etxean. Haiek komeriak, haiek Gipuzkoako Goierriko Aralarren magalera zabaldu ziren hitzak eta zirtoak.
Gurasoekikoaz gainera, bere osaba batetikoak ekarri zizkigun hizpidera Terek, taldeko kideekin hitz aspertuan lehenik: usaiak eta usainak. Etxeko hotsak eta hotzak. Espazioak eta denborak. Aldarteaz, hitzen soinuaz, hitzen tonuaz, isiltasunaz mintzo zitzaigun. Gaixotasunez eta amodioez ere jardun zuen aske antzean.

Ondorenean, jende multzo zabalagoaren aitzinean, zutik, hasieran amini bat lotua, baina erabat aske finitzean, bere testuen irakurketan aritu zen aise. Gorputza hartu zuen ahotan eta bere gain: emakume heldu baten gorputza, ama ere den andrearena.
Zoriontasuna, edertasuna, erlijioa, ideologia… Transmisioa eta oroitzapenak. Bizitzaren une ederrak eta latzak, batzuk zein besteak elkarren ondoan baitatoz eta baitoaz….
Poesia –edo liburua orobat– definitu zuen. Hots, liburua sagarra antzirudi dezakegu une batez: azala zuritzen dugu eta mamia dugu edireten. Eta mamia irentsi ahala, berriz, haziak aurkitzen. Hots, lurren laborantzan hazia legez, hazia ere da liburuaren lehengaia.
Terek poesia idaztean erritmoa zaintzen du bereberki.
Erritmoaren jardueran berealdikoa baitugu denboraren moldaketa.
Luzetsi barik. Honatx, erritmoaz  eta denboraz orain gehixeago dakien poetaren ele sorta:

Ez dugu sekula nahi adina denbora hartu
eta horregatik ohi da
beti, hain gurea, hartu dugun denbora.

P. S. : Tere Irastortza, Aitor Furundarena musikariarekin batera, Irungo Kabigorri Ateneoan izanen duzu otsailaren 8an, asteazkenean: 19:00etan.

Susta dezagun euskaraaahh!

Ze demontre da hau? Euskararen erabilera sustatzea omen du xede bideo bero honek. Leizaola fundazioak egin du. Edonor plazerez urtzeko modukoa… Puf, bideoak gustu txarreko hainbeste txiste merke egiteko aukera ematen du, eta oso zaila da tentazioari eustea. Berriro diot, badaezpada ere: bideoan ageri diren bi film laburrek (Mendekua eta Euskaltegi bitxia izenekoek) “euskararen erabilera sustatzea” dute helburu, euskara aisialdirako ere baliagarria dela erakustea.

Gehiago irakurri…

Cervantes: Gaztelania barreiatzeko multinazionala

Nork esan du krisia dela-eta euskara sustatzeko dirurik ez dagoela? El País egunkariak joan den asteburuan elkarrizketa egin zion Cervantes Institutuko zuzendari berriari, Víctor García de la Conchari. Galdera-erantzunak hasi aurretik, kazetariak, gaztelania munduan zehar bultzatzea helburu duen Cervantes Institutuaren datuak ematen ditu: 1.160 langile, bost kontinenteetako 77 herrialdetan banatuta. 2011ko aurrekontua 103 milioi eurokoa. Kazetariak berak deitu dio Cervantesi “multinazional”. García de la Concha duela bi urtera arte Real Academia Españolako zuzendaria izan zen. 6,5 milioi euroko aurrekontua zuen eta ia 100 langile. Cervanteseko zuzendari berriak, besteak beste, adierazi du itsasontzi hispaniarrak gora datozen herrialdeetara iritsi behar duela, hala nola, Txinara, Koreara, Japoniara, Indiara, eta nola ez, Amerikako Estatu Batuetara eta Brasilera.

Eta nork esan du hizkuntzarekin politikarik ez dela egin behar?