Argia astekaria webgunearen hasiera

Gorka Urbizu

• harpidetu
• Inprimatu|
• PDF|
• erantzun|
• zabaldura bidali|
• Lagun bati bidali|

Erosketa egiten ari nintzela entzun dut, saltokian irratia piztuta zeukaten eta. Esataria erdi oihuka ari zen, telebistako gomina iragarkietan bezalatsu. Zerrenda, igoerak eta jaitsierak, lehenengo postua eta antzeko hitzak gehiegitan errepikatzen dituzten irrati-kate horietako bat zen. Ni ordaintzera nihoan eta kutxazain automatikoak piiiiiiiii! egiten zuen jangai bakoitzaren barra-kodea irakurtzean.

Esataria irratsaio berezi bat iragartzen ari zen, azkenaldian arrakasta handia duten talde batzuen ingurukoa: “¡Todo lo que querías saber sobre la generación del flequillo!”. Generación del flequillo: ezinbestean gominaren iragarkiarekin gogoratu naiz. Ezagun nituen kopetako ilea alde batera nabarmen orrazten duten taldeen ingurukoak. Ingeles musika aldizkarietan haircore deitzen dieten horiexek dira (betiko hardcorea beharrean). Aitor dut, baina, gazteleraz entzundakoan are nazka handiagoa sentitu dudala, esplizituagoa egin ote zaidan edo. Lortu dute, beste behin ere: balizko musika belaunaldi bat nahierara bataiatzea, ondoren etorriko diren antzeko proposamenak zaku berean sartu eta euren antenetatik produktuak barra-kode ezagun batekin saltzeko moduan: piiiiiiiiiiii! Berriz ere marketin adituak musika estiloen sailkapenera emanak. Formula zaharra. Burutazio horiei bueltaka irten naiz dendatik, apur bat ernegatuta eta nerabezaroan gertatu zitzaidana gogoan…

Flashback. 90eko hamarkadako hasiera. Irratian Nirvanaren Smells Like Teen Spirit etengabe. Beranduago, Heavier Than Heaven biografia irakurtzerakoan jakingo nuen Teen Spirit delakoa, Kurt Cobainen lehenbiziko neskalagunak erabiltzen zuen lurrinaren izena baino ez zela. Alegia, guk “gaztediaren izpiritua” uste genuena ez zela marka ziztrin bat baino. Agian Cobain beraren abisu subliminala izango zen, horrelako etiketekin ez fidatzeko esanaz. Izan ere, handik gutxira Teen Spirit hori grunge belaunaldia bezala bataiatu zuten. Nirvana piloa maite nuen nik eta bat-batean grunge izatera behartuta ikusten nuen neure burua. Hori jada ez zitzaidan horrenbeste gustatzen.

Orain gutxi jakin dut grunge hitzaren esanahi zehatza: hala esaten omen zaio ingelesez, hanketako behatz tarteetan pilatzen den zaborrari. Bada, konparazio egokia iruditu zait, horixe baitira niretzako, musika sailkatzeko saiakera interesatu hauek: hanketako behatz tarteetan pilatzen den zaborra. Grunge-a, besterik ez.

Paula Kasares

• harpidetu
• Inprimatu|
• PDF|
• erantzun|
• zabaldura bidali|
• Lagun bati bidali|

Duela hilabete batzuk César Vidal COPEko esatariak euskararen gainean errandakoa zabaldu zen gure artean. Euskara hizkuntza primitiboa dela ez baitu unibertsalik atzematen. Euskara partikularretan oinarritua dela (pagoak, pinuak, makalak...), unibertsalik dagoenentz ere somatzen ez duen giza adimen erabat garatu gabeari lotua. Horregatik, unibertsala adierazteko (arbola) hizkuntza mailegura jo behar izan duela.

Anitz izan ziren erreakzioak eta erantzunak. Nik ez nion erantzun, baina lagun filologo batzuen erantzun idatziak irakurri eta gozatu nuen haiek emandako erantzunez.

Ia ahantzita nuen kontua, duela bi aste artio. Errefuxiatu sahararren kanpamentuetara berriki egindako bidaia kontatu nien Unibertsitateko lankide batzuei. Filologo eta antropologo senak bultzaturik nola animatu nintzen, ohiko agurrez gain, hassania hizkuntzaren hitz batzuk gehiago ikastera. Sahararrek te hartzearen zeremonia solasean aritzeko bereziki probesten baitute, tea edaten ari gineneko batean hasi nintzaien galdezka. Gamelua, adibidez: “Nola erraten duzue gamelua?” galdegin nien. Eta haiek, berehala erantzun ez eta galdegiten hasi zitzaizkidan: “Gamelu arra ala emea? Gamelu umea ala gamelu heldua? Gamelu bakarra ala gamelu taldea? Gamelu ar taldea, gamelu eme taldea ala gamelu ar-eme taldea?...”. Guztietarako hitzak zituzten. Adibidea egokia ez zela pentsaturik, bertze bat eman nien: te ontzia, hain justu, tea edaten ari baikinen. Haiek berriz: “Te ontzi handia ala txikia? Bertakoa ala kanpotik ekarria? Egunerokoa ala berezia?”. Horietarako ere hitz andana zuten. Etsirik, gamelua eta te ontzia, edozein, edonolakoa, edonongoa, edozertarakoa... nola erraten duten ikasi gabe geratu nintzen.

Lankide erdaldunei ari nintzaien pasadizoa kontatzen eta, haien irri artean, bat-batean irrati ultra-katolikoko esatari hark errandakoaz oroitu nintzen. Momentu horretan saharar bat egon izan balitz gure artean eta galdegin izan baligu gure lanbideaz, begi bistaz denak unibertsitateko irakasleak izanda ere, erantzun ezberdinen parrastada hasiko zen: batek unibertsitate irakasle katedraduna erranen zuen, bertzeak irakasle titularra, hirugarrenak irakasle kontratatu doktorea, bertze batek irakasle laguntzaile doktorea, edo irakasle laguntzailea, edo irakasle elkartu doktorea, edo irakasle elkartua... Auskalo zer pentsatuko luke sahararrak gaztelaniaren gainean, akaso, haiendako gameluak bezain garrantzizkoak direla unibertsitate irakasleak gurean.